Elektrik enerjisi istehsal edə bilən süni bitki hazırlandı
14.10.2024 /
Tədqiqatçılar tərəfindən hazırlanmış bu süni bitki, daxili məkanlarda fotosintez üçün işıqdan istifadə edir, CO2 səviyyəsini 90% azaldır, oksigen və bioelektrik istehsal edir.
ABŞ-dakı Binghamton Universitetindən bir qrup tədqiqatçı, davamlı enerji sahəsində böyük bir irəliləyiş edərək yalnız fotosintezi təqlid etməklə kifayətlənməyib, eyni zamanda elektrik də istehsal edən süni bitki hazırlayıblar. Layihə əvvəlcə bakteriya ilə işləyən biobatareyalar üzərində aparılan tədqiqatların bir genişlənməsi kimi dizayn olunmuşdu. Komanda, 5 bioloji günəş batareyasından və fotosintetik bakteriyalardan istifadə edərək süni yarpaq istehsal edib və bu yarpaq daha geniş tətbiq sahələri olan tam bir bitkiyə çevrilib. Bitki, eyni zamanda daxili məkanın hava keyfiyyətini yaxşılaşdırmağa da qadirdir. 5 yarpaqlı süni bitkinin karbon dioksid udma qabiliyyəti və oksigen istehsalı test edilib.
Bitki hal-hazırda təxminən 140 mikrovatt dəyərində güc istehsal edə bilir, lakin professor Seokheun Choi və doktorant tələbəsi Maryam Rezaie rəhbərliyindəki qrup, bu göstəricini 1 millivattdan çox artırmağı hədəfləyir. Onlar həmçinin, dizayna litium-ion batareyaları və ya super kondensatorlar kimi enerji saxlama sistemini də əlavə etməyi planlaşdırırlar. Süni bitki xüsusilə karbon dioksid səviyyələrini azaltmaqla daxili məkanın hava keyfiyyətini yaxşılaşdırmaqda çox uğurlu olub. Belə ki, bu bitki, fotosintezi gücləndirmək üçün daxili məkan işığından istifadə edir və CO2 səviyyələrini 5.000-dən 500 ppm-yə qədər, yəni 90% azaltmağa nail olur.
Bu, təbii bitkilərin yaratdığı 10%-lik azalmalara nisbətdə böyük bir inkişaf kimi qəbul edilir. Sistem həmçinin portativ elektron cihazları işlətmək üçün kifayət qədər oksigen və bioelektrik istehsal edərək daxili məkanın ekoloji problemlərinə davamlı bir həll təklif edir. Choi, xüsusilə COVID-19 pandemiyası nəzərə alındıqda, daxili məkanın hava keyfiyyətinin əhəmiyyətinin vacib olduğunu vurğulayıb. O, müxtəlif mənbələrin, o cümlədən tikinti materialları və xalçaların zərərli maddələr yaydığını qeyd edib. Bundan əlavə, insan nəfəsi daxili məkanlarda CO2 səviyyələrini artırır. Süni bitki isə yenilənə bilən elektrik enerjisi istehsal edərkən hava keyfiyyətini yaxşılaşdırıb, CO2 səviyyələrini azaldaraq bu problemləri həll edə bilər.
