Kosmik hava durumu və proqnozu açıqlanıb
02.05.2023 /
Kosmik hava durumu – Hesabat dövrü ərzində Günəşin aktivliyi orta səviyyədə olub, 3288 oblastında M 1.8 və 3293 oblastında M 2.4 sinifli alışma qeydə alınmışdır. Hazırda Günəşin səthində 6 ləkə qrupu və 105 ləkə var. Tac dəliyi müşahidə olunur. 29 apreldə II dərəcəli haloya malik CME (Coronal Mass Ejections - Tac Kütlə Atılması) baş vermişdir.
Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasından verilən məlumata görə, Enerjisi 2 MeV-dən çox olan elektron seli həftə ərzində yüksək səviyyədə olmuşdur ( max: 12967 pfu). Enerjisi 10 MeV-dən çox enerjili proton seli isə həftənin əvvəli qeyri-stabil sonra isə fon səviyyəində olmuşdur.
Hesabat dövründə Günəş küləyinin maksimal sürəti 740 km/s qeydə alınmışdır. Hal-hazırda isə bir qədər zəifləyərək 532.9 km/s təşkil edir. Planetlərarası maqnit sahəsinin qiyməti isə zəifləmişdir. Hal-hazırda Yer orbitində planetlərarası maqnit sahəsinin qiyməti 3.5 nT, radial istiqamətdə isə 1.25 nT təşkil edir.
Hesabat dövründə gözlənildiyi kimi geomaqnit sahəsi qeyri-stabil olmuş, 28-29 aprel tarixlərində aktivlik qısamüddətli də olsa, G1 səviyyəsinə kimi yüksəlmişdir. Hal-hazıra kosmik hava sakitdir.
Kosmik hava proqnozu – Proqnoz günlərində (01-07 may) C sinif alışmanın baş vermə ehtimalı 99%, M (R1-R2) sinif alışmanın baş verməsi ehtimalı 40%, X (R3) sinif isə 5% təşkil edir.
2 MeV-dən çox enerjili elektron selinin yüksək səviyyəyə qalxacağı, enerjisi 10 MeV-dən çox olan proton selinin isə proqnoz dövründə fon səviyyəsində olacağı ehtimal olunur. S1 və daha yüksək səviyyəli radiasiya qasırğasının baş vermə ehtimalı 5% təşkil edir.
Günəş küləyinin sürətinin bir neçə mənfi qütblü CH HSS (Coronal Hole High Speed Streams - Tac Dəliklərindən çıxan Yüksək Sürətli Zərrəciklər selinin) təsiri ilə sürətini saxlayacağı, 29 apreldə baş vermiş CME-nin təsiri ilə isə yenidən artacağı gözlənilir.
21 apreldə baş vermiş CME-nin təsiri davam etdiyindən, hal-hazırda Kp indeksi 2 olsa belə, G1 (zəif) səviyyəli qasırğa ola bilər, ardınca isə mənfi qütblü CH HSS və dünən baş vermiş CME-nin təsiri ilə qeyri-stabil kosmik hava şəraiti proqnozlaşdırılır.
Mənfi qütblü CH HSS-lərin davamlı təsiri səbəbindən geomaqnit sahəsinin aktiv olacağı gözlənilir.
