Texnologiya ağamız deyil, xidmətçimiz olmalıdır
25.09.2025 / Maraqlı məlumatlar
Nyu-Yorkda BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyasında çıxış edən Baş katib Antonio Quttereş qlobal çağırışlar dövründə süni intellekt texnologiyalarının cəmiyyət həyatının müxtəlif sahələrinə təsirindən, ölkələrin inkişafındakı və həyatımızda oynadığı rollardan bəhs edib.
"Azərbaycan müəllimi" Baş katibin çıxışındakı süni intellektə bağlı məqamları oxucularla bölüşür:
Süni intellekt real vaxtda insan varlığını dəyişdirir.
Necə öyrəndiyimizi, işlədiyimizi, ünsiyyət qurduğumuzu və nəyə etibar edə biləcəyimizi dəyişdirir.
Sual onu necə dayandırmaq deyil, ümumi yaxşılığa necə yönəltməkdir.
Texnologiya ağalarımız deyil, xidmətçilərimiz olmalıdır.
İnsan hüquqlarına, insan ləyaqətinə və insan fəaliyyətinə kömək etməlidir.
Ancaq bu gün AI-nin inkişafı tənzimləmə, məsuliyyətdən qabaqdadır və az adamın əlində cəmləşmişdir.
Risklər biotexnologiyadan silahlara qədər yeni üfüqlərə qədər genişlənir.
Kütləvi nəzarət vasitələrinin, kütləvi sosial nəzarətin, kütləvi dağıntıların və hətta kütləvi məhvlərin artdığını görürük.
Bununla birlikdə, bu texnologiyalar hələ də böyük ölçüdə idarəolunmazdır. Bütün platformalarda universal və ümumi standartlara ehtiyacımız var.
Heç bir şirkət qanundan üstün olmamalıdır.
Heç bir maşın kimin yaşayıb kimin öləcəyinə qərar verməməlidir.
Şəffaflıq, təhlükəsizlik və hesabatlılıq olmadan heç bir sistem tətbiq edilməməlidir.
Keçən ay BMT Baş Məclisi tarixi bir addım atdı - müstəqil beynəlxalq AI elmi qrupu yaratdı və illik qlobal AI idarəetmə dialoqunu həyata keçirdi.
Bütün ölkələr AI-ni yalnız istehlak etmək əvəzinə dizayn və inkişaf etdirə bilməlidirlər.
İnkişaf etməkdə olan ölkələrdə hesablama gücünü, məlumatlarını və AI bacarıqlarını artırmaq üçün könüllü maliyyələşdirmə variantları təklif etdim.
Heç bir ölkə rəqəmsal gələcəkdən kənarlaşdırılmamalı və ya formalaşdıra bilmədiyi və ya etibar edə bilmədiyi sistemlərdə kilidlənməməlidir.
Hökumətlər vəziyyətə baxışla rəhbərlik etməlidirlər.
Şirkətlər məsuliyyətli davranmalıdırlar.
Biz – beynəlxalq birlik elə etməliyik ki, texnologiya bəşəriyyəti yeni səviyyəyə qaldırsın.
