Alimlər Yerin yaxınlığında nəhəng qara dəlik kəşf etdi
17.04.2024 /
"Gaia" kosmik teleskopundan istifadə edən beynəlxalq astronomlar qrupu Yerə nisbətən yaxınlıqda nəhəng qara dəlik aşkar ediblər. Obyekt "Gaia-BH3" adlandırılıb.
Tədqiqat "Astronomy & Astrophysics" (A&A) elmi jurnalında dərc olunub.
"Gaia-BH3" planetimizdən 2 min işıq ili uzaqlıqda yerləşir. O, Yerə ən yaxın ikinci və öz sinfində Süd Qalaktikasında tapılanların ən böyüyü olub - onun kütləsi 33 Günəşin kütləsinə bərabərdir.
Müqayisə üçün qeyd edək ki, əvvəlki rekord "Cygnus" bürcündəki "Cyg X-1" qara dəliyinə aid idi və bu, bizim ulduzdan 20 dəfə böyük kütləyə malikdir. Yerə ən yaxın məlum qara dəlik 9,6 günəş kütləsi olan "Gaia-BH1" dünyamızdan 1,56 min işıq ili uzaqlıqda yerləşir.
Aquila bürcündə bir ulduzun cazibə rəqsləri sayəsində güclü qravitasiya hunisi kəşf edilib. Tədqiqatçıların fikrincə, "Gaia-BH3" nəhəng bir ulduzun çökməsi nəticəsində yaranıb. O, kütləsi Günəşin kütləsindən 4,2 milyon dəfə böyük olan Süd Yolunun mərkəzində yerləşən superkütləli qara dəlik Oxatan A*-dan milyonlarla dəfə kiçikdir. Amma Oxatan A* fərqli formalaşma mexanizminə malik fərqli qara dəliklər sinfinə aiddir.
Astronomlar vurğulayıb ki, "Gaia-BH3"ün kəşfi kosmosun tədqiqində bir mərhələ olub, çünki mütəxəssislər ilk dəfə olaraq "yuxuda olan" qara dəliyi aşkar edə biliv. Bu o deməkdir ki, "Gaia-BH3" "istirahət" vəziyyətindədir və ətrafdakı maddəni aktiv şəkildə udmur.
