AzEnRu
  • ABOUT THE INSTITUTE
    • General information
    • Administration
    • Structure
    • Social organizations
    • Scientists
  • NEWS
    • All news
    • Major news
    • Activities
    • Announcements
    • Foreign relations and cooperation
    • Publishing activities
    • Interesting news
  • RESEARCH ACTIVITY
    • Research areas
    • Scientific results
    • Members of the Science Council
    • Meetings of the Science Council
    • Annual report
  • ELMMETRİYA
  • DISSERTATION COUNCIL
    • Doctoral program
    • Members of the Dissertation Council
    • Meetings of the Dissertation Council
    • Rules and guidelines
    • Author’s abstracts of theses
  • INNOVATION ACTIVITY
    • Potential applied projects
    • Designed devices
    • Applied research
    • Patents
    • Grants
  • PUBLICATIONS
    • Transactions of ANAS
    • Textbooks and monographs
  • CONTACT
MAIN PAGE →NEWS
+A -A

Mars üçün "neyromorfik" süni intellekt sınaqdan keçirilir!

29.10.2024 /

Avropa Kosmos Agentliyi (ESA) Mars gəzinti layihəsində neyromorfik süni zəka tətbiq etməyi planlaşdırır. Bu süni zəka sistemi ilə cihaz yalnızca millisaniyələr içində ətrafını anlaya biləcək.


Avropa Kosmos Agentliyi (ESA) Mars səthində daha effektiv kəşfiyyat aparmaq üçün neyromorfik süni zəka əsaslı görüntü sistemi sınaqlarına başlayıb. Bu layihədə İngiltərə mərkəzli "Opteran" startapı ilə əməkdaşlıq edən "Airbus Defence and Space" bölməsi, Mars gəzənlərinə təkmilləşdirilmiş ətraf mühit təhlili bacarıqları qazandırmağı hədəfləyir.


"Airbus" Mars missiyasında istifadə olunacaq roverlərə daha yüngül və enerji qənaətcil görüntü imkanı təqdim etmək üçün "Opteran Mind" proqram təminatından istifadə edərək testlər keçirir. Standart 4 kamera ilə 360 dərəcə görüntü təqdim edən bu proqram, həm görüntü sabitliyini qoruyur, həm də mövqe məlumatlarını yarada bilir. "Opteran" və "Airbus" bu texnologiyanı İngiltərənin Stivenac şəhərindəki Mars Yard-da sınaqdan keçirərək, çətin kosmos şəraitində dərinlik təhlilini təkmilləşdirməyə çalışırlar.

Neyromorfik görmə sistemi, Mars kimi çətin mühitlərdə roverlərin ətrafını millisaniyələr içində anlamasına imkan tanıyır. Bu sistemlər, roverin hərəkət edərkən qarşılaşdığı maneələri tanıya bilməsi üçün mürəkkəb məlumat və ya intensiv təlim tələbi olmadan işləyə bilir. Minimal enerji sərfiyyatı tələb edən alqoritmlər sayəsində roverlər daha uzun məsafələri daha sürətli şəkildə kəşf edə biləcəklər. Bu sistem, həqiqi avtonomiya üçün imkanlar yaradır. Layihə çərçivəsində istifadə edilən alqoritm, yüksək dəqiqlikli işləmə tələb etməyərək görüntü alqoritmlərini kiçik bir ASIC çipdə işləyən, səmərəli bir quruluşa malikdir. Mövqe təyini və təhlil alqoritmi ARM Cortex A53 nüvələrini istifadə edən 4 nüvəli bir çipdə 1.4 nüvə və ya Cortex A76 üçün 0.9 nüvəni istifadə edir.

ESA-nın GSTP proqramı tərəfindən maliyyələşdirilən bu layihə, maneə təyin etmək üçün dərinlik təhlilini təkmilləşdirməyi və gələcəkdə infrastruktura ehtiyac duymayan görüntü naviqasiyası təmin etməyi hədəfləyir. 2024-cü ilin sonuna qədər analizlər aparıldıqdan sonra müvəffəqiyyətli nəticələr əldə olunsa, 2025-ci ilin əvvəlində yeni maliyyə dəstəyi ilə layihənin kommersiyalaşdırılması və Mars səthinə uyğunlaşdırılması prosesi sürətlənəcək.
     
Neyromorfik hesablama, insan beyninin quruluşunu və iş prinsipini təqlid edərək işləyən bir yanaşmadır. Beynin sinir şəbəkələri və neyronların iş prinsiplərindən ilhamlanaraq hazırlanır və buna görə də hesablama prosesləri çox sürətli və enerji səmərəlidir. Bu sistemlər ənənəvi süni sinir şəbəkələrinə alternativ olaraq qəbul olunur. Bu texnologiya, həm də özünü öyrənmə qabiliyyətinə də malikdir ki, bu da görüntü tanıma, dil işləmə və avtonom sistemlərdə böyük üstünlüklər təmin edə bilər.
technote.az
Tweet
ANNOUNCE
  • 08.04.2026
  • 08.04.2026
  • 07.04.2026
  • 06.04.2026
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • ABOUT THE INSTITUTE
    • General information
    • Administration
    • Social organizations
    • Structure
  • RESEARCH ACTIVITY
    • Research areas
    • Scientific results
    • Doctoral program
    • Master`s program
  • INNOVATION ACTIVITY
    • Potential applied projects
    • Applied research
    • Patents
    • Grants
  • NEWS
    • Conferences, Assemblies
    • Major news
  • USEFUL
    • Announcements
    • New publications
    • Links
Copyright © 2010-2025 Institute of Control Systems
Sitemap