AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

Serera cırtdan planetinin yeraltı okeanında həyat növü mövcud ola bilər

17.02.2022 / Maraqlı məlumatlar

Amerikalı alimlər güman edirlər ki, asteroidlər kəmərində yerləşən Serera adlı cırtdan planetin səthinin alt hissəsində duzlu məhlullar ola bilər və həmin məhlullar planetin yeraltı okeanında həyat formasının yaranmasına səbəb olmuş ola bilərlər. Alimlər güman edirlər ki, Serera yaranandan sonra onun daxili istiliyi mantiyasındakı daşları su, duz və digər birləşmələri ifraz etməyə məcbur edib. Bu dəyişikliklər isə planetin ətraf süxurlarında məsamələr yaradıblar və həmin məsamələr maye ilə dolublar. Daha sonra duzlu məhlullar planetin yeraltı okeanına ifraz edilmiş və nəticədə mikrob formasında həyat növünün yaranmasına səbəb olmuş ola bilər. Aparılmış tədqiqat çərçivəsində alimlər Serera planetinin təkamül modelini yaradıblar. Yaradılmış model cırtdan planetin formalaşmasından sonra 4.5 milyard il ərzində onun qızması və soyuması çərçivəsində dağ süxurları və buzlaqları ilə nələrin baş verdiklərini sərgiləyib.

    Beləliklə modelləşdirmə onu göstərib ki, mantiyadakı serpantin və karbonat minerallar kimi süxurlar qızmanın təsiri altında dəyişirlər. Metamorfik süxurları yaradan bu cür proses həmçinin Yer kürəsində də baş verir. Kimyəvi dəyişiklilər zamanı Yer kürəsindəki dağ süxurları da eynilə su və duzlu birləşmələri ifraz edirdilər. Bu maddələr Sereranın mantiyasında duz məhlullu məsamələr yaratmış ola bilərlər. Bu metamorfik maye çox güman ki, öz tərkibində çoxlu miqdarda natriumu, kükürdü və karbon əsaslı birləşmələri birləşdirir. “Bu duzlu məhlulların tərkibləri Keniyanın Böyük Rift Dərəsinin göllərindəki duzlu məhlulların tərkiblərinə bənzəyirlər. Həmin göllərdə isə mikrob formasında həyat növü mövcuddur” - deyə alimlər qeyd ediblər.

    Alimlərin sözlərinə əsasən bu metamorfik mayelərdən bəziləri Sereranın yeraltı okeanının dərinliklərindən çıxıb kimyəvi reaksiyalara təkan veriblər. Bu isə öz növbəsində həyat növünün yaranmasına səbəb olmuş ola bilər. Dawn adlı kosmik aparat vastəsilə əldə edilmiş məlumatlara əsaslanan modelləşdirmə onu göstərir ki, Serera-nın təkamülünün ilkin mərhələsində planetdə sıx qayalı mantiya ilə qabıq yaranıb. Planetin qabığı isə buzlaqlarla zəngin olub. Müəyyən müddətdən sonra buzlaqlar əriyiblər və yeraltı okeanda yığılıblar. Hal hazırda alimlərin güman etdikləri bu ehtimallar hipotetik status daşıyırlar. Sererada yeraltı okeanın dəqiq yerini təyin etmək üçün hələ çoxlu sayda tədqiqatlar aparılmalıdır. Həmin tədqiqatlarda həmçinin yeni kosmik aparatlardan istifadə edilməlidir.

technote.az
 

 

Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi