AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

Alimlər erkən kainatda Günəşin kütləsindən 1 milyard dəfə daha böyük kütləyə sahib qara dəlik kəşf ediblər

03.03.2023 / Maraqlı məlumatlar

Alimlər erkən kainatda Böyük partlayışdan təqribi olaraq 750 milyon il sonra formalaşmış superkütləli qara dəlik kəşf ediblər. Onların sözlərinə əsasən bu kəşf qalaktikaların formalaşması məsələsindəki təsəvvürləri tamamilə dəyişə bilər. Kəşf edilmiş superkütləli qara dəlik COS-87259 adlı qədim qalaktikanın mərkəzində yerləşir. Sözügedən superkütləli qara dəlik ALMA (Atacama Large Millimeter Array) adlı radioteleskop vasitəsilə kəşf edilib. Məlumatda qeyd edilib ki, bu qara dəliyin kütləsi Günəşin kütləsindən 1 milyard dəfə daha böyükdür. Alimlərin fikirlərinə əsasən erkən kainatda bu cür obyektlərin sayı daha çox olub.

 

Lakin onların erkən kainatda bu qədər çox olmalarının səbəbi hələ də sirr olaraq qalır. Alimlər kainatın mövcud olduğu ilk 1 milyard ilin kompüter modelləşdirilməsini aparıblar. Aparılmış kompüter modelləşdirməsi onu göstərib ki, kainatın həmin dövründə qaz buludları məhv olma prosesində olan ulduzlarla birləşərək qara dəliklər formalaşdırıblar. Daha sonra həmin qara dəliklər bir-biriləri ilə toqquşaraq kainatda daha çox sayda qara dəliyin əmələ gəlməsinə təkan veriblər. Lakin alimlər üçün sirr qalan məsələ qara dəliklərin erkən kainatda necə belə tez yayılmalarıdır. Əgər alimlər bu sualın cavabını tapsalar. onlar həmçinin erkən kainatda qalaktikaların formalaşma proseslərinin necə getdiklərini də aydınlaşdıra biləcəklər.

technote.az

Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi