AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

Kainatın ilkin dövründə zaman indikindən 5 dəfə daha ləng axıb

04.07.2023 / Xəbərlər

Alimlər 190 ədəd kvazarın (ən parlaq kosmik obyektlərdən biri) şüalanmasındakı dəyişiklikləri müşahidə edərək aşkar ediblər ki, kainatın ilkin formalaşma mərhələsində zaman indikindən beş dəfə daha ləng axıb. Bu cür bəyanatı Sidney Universiteti verib. Albert Eynşteyn sayəsində məlumdur ki, zaman və fəza bir-biri ilə ayrılmaz dərəcədə əlaqəlidir. Bununla belə kainat daimi olaraq genişlənir və bu o deməkdir ki, Böyük partlayışdan sonrakı erkən kainatda 1 milyard il ərzində olmuş hadisələr günümüzdəki zaman axını ilə müqayisədə bizlərə daha ləng görünərdilər. Alimlər intensiv şüalanma mənbəyi olan 190 ədəd kvazarı 20 il ərzində müşahidə ediblər.

 

Həmin kvazarların şüalanmalarının Günəş sisteminə gəlib çatmaları üçün qətt edilən məsafənin uzunluğunu nəzərə alsaq, onlar bizlərə qədim dövrlərdə olmuş vəziyyətləri şəklində görünürlər. Belə ki, Yer kürəsinə gəlib çatmış şüalanma əslində 3-12 milyard il bundan öncə ifraz edilmişdi. Alimlər isə öz növbəsində kvazarların şüalanmalarındakı təhrifləri müşahidə ediblər. Şüalanmaların mənbələri elə şəkildə seçilib ki, onlar təqribi olaraq eyni anda dəyişikliyə məruz qalsınlar. Nəticədə alimlər kainatın mövcud olduğu müddət ərzində müxtəlif dövrlərdə zamanın nə dərəcədə ləng axdığını təyin edə biliblər. Məlumatda qeyd edilib ki, 3 milyard il bundan öncə zaman 1.2 dəfə, 12 milyard il bundan öncə isə 5 dəfə daha ləng axıb.

technote.az

Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi