AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

Süd Yolu qalaktikasının mərkəzindəki nəhəng qara dəliyin necə əmələ gəldiyi kəşf edilib!

12.09.2024 / Maraqlı məlumatlar

Süd Yolu qalaktikasının mərkəzindəki superkütləli qara dəlik olan Sgr A*-nın 9 milyard il əvvəl qalaktikaların birləşməsindən əmələ gəldiyi aşkar edilib.
Tədqiqat, Event Horizon Teleskopu (EHT) tərəfindən aparılıb və 2017-ci ildə M87 qalaktikasının mərkəzindəki qara dəliyin təsviri ilə başlayıb. EHT, bu məlumatları 2022-ci ildə Süd Yolunun mərkəzində Sgr A*-nı müşahidə edərək toplayıb. Əldə edilən məlumatlar onu göstərib ki, Sgr A* yüksək sürətlə fırlanır və Süd Yolunun müstəvisi ilə uyğunlaşmır. Kompüter simulyasiyaları, bu fırlanma xüsusiyyətlərinin keçmişdə qalaktikaların birləşməsi nəticəsində formalaşmış ola biləcəyini dəstəkləyir.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu birləşmə Gaia-Enceladus adlı qədim peyk qalaktikası ilə baş vermiş ola bilər. Bu, Sgr A*-ın fırlanma bucağının 145-180 dərəcə əyilmiş olduğunu ortaya qoyur və qalaktikamızın dinamik tarixi haqqında mühüm məlumatlar verir. Superkütləvi qara dəliklərin necə əmələ gəldiyini və böyüdüyünü anlamaq bizə kainatın tikinti bloklarını açmağa kömək edir. Bununla belə, bu cür birləşmələrin birbaşa müşahidəsi mövcud qravitasiya dalğası detektorlarının əhatə dairəsindən kənarda qalır. Gələcəkdə kosmosda LISA kimi layihələr, bu aşağı tezlikdə qravitasiya dalğalarını aşkarlaya, superkütləvi qara dəliklərin tərkibi haqqında daha çox məlumat verə bilər. 

technote.az

Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi