AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

OpenAI süni zəkanın davranış qaydalarını yeniləyib

14.02.2025 / Maraqlı məlumatlar
OpenAI "Model Spesifikasiyası" (Model Spec) sənədinin genişləndirilmiş versiyasını yayımlayıb. Bu sənəd süni zəka modellərinin davranışını müəyyən edir və istənilən şəxs tərəfindən pulsuz istifadə və dəyişdirilə bilər. Yeni versiya 63 səhifədən ibarətdir (əvvəlki versiya cəmi 10 səhifə idi). Sənəddə süni zəka modellərinin sorğuları necə emal etməli və istifadəçi parametrlərinə necə reaksiya verməli olduğu ilə bağlı tövsiyələr yer alır. 3 əsas prinsip vurğulanır:
- Fərdiləşdirmə (istifadəçi tərəfindən tənzimlənə bilən parametrlər)
- Şəffaflıq (modelin necə çalışdığını izah etmək)
- İntellektual azadlıq (istifadəçilərin müxtəlif mövzuları sərbəst araşdıra və müzakirə edə bilməsi)
     
Sənəddə, son 1 ildə süni zəka etikası ilə bağlı geniş müzakirələrə səbəb olan hadisələr də qeyd olunub. OpenAI-nin korporativ bloq yazısında sənədin tələblərinə uyğun və uyğun olmayan cavabların müxtəlif nümunələri təqdim edilib. Süni zəka modelləri müəllif hüquqları ilə qorunan materialları təkrarlamamalı və ya ödənişli məzmunun ətrafından yayınmaq üçün istifadə edilməməlidir. Model, insanlara özlərinə zərər verməyi təşviq edə bilməz - çünki süni zəka sahəsində bu cür hadisələr baş verib. Süni zəkanın mübahisəli mövzulardakı iştirakı ilə bağlı dəyişikliklər də edilib:
- Modellər həddindən artıq ehtiyatlı davranmaq əvəzinə istifadəçilərlə "həqiqəti birgə araşdırmalıdır"
- Bununla yanaşı, OpenAI süni zəkanın dezinformasiya və ya zərər vermə kimi mövzularda dəqiq və etik mövqe sərgiləməli olduğunu vurğulayır
- Süni zəka müzakirədən yayınmaq əvəzinə əsaslandırılmış analiz təqdim etməlidir.
     
Bundan əlavə, OpenAI yetkinlik məzmununa münasibətini də yenidən nəzərdən keçirib. Şirkət müəyyən növ materiallara icazə verməyi araşdırır, lakin açıq şəkildə qanunsuz olan məzmunun sərt şəkildə qadağan olunacağını bildirir. Yeni prinsiplər süni zəkanın həssas mövzulardakı materialları emal etməsinə icazə verir, lakin onların yaradılmasını qadağan edir. Məsələn, nəzarət altında olan maddələrlə bağlı mətn bir dildən digərinə tərcümə edilə bilər, lakin yeni məzmun yaradılmamalıdır.
     
Empatiya göstərmək mümkündür, lakin bu, süni və qeyri-səmimi emosiyalar olmadan edilməlidir. Sərhədlərə riayət edilməli, eyni zamanda süni zəkanın faydalılığı maksimum səviyyəyə çatdırılmalıdır. Bu yanaşmaya digər süni zəka tərtibatçıları da müəyyən dərəcədə riayət etməyə çalışırlar, lakin hamısı bunu açıq şəkildə ifadə etmir. Xüsusi diqqət süni intellektin yaltaqlıq probleminə yönəlib - çünki modellər bəzən həddindən artıq uyğunlaşmağa meyllidir, hətta etiraz etməli və ya tənqid etməli olduğu hallarda belə. ChatGPT-nin davranış qaydaları:
- Faktlara əsaslanan cavablar verməli, sualın formalaşdırılmasından asılı olmayaraq eyni məlumatı təqdim etməlidir
- Boş təriflər yerinə səmimi və düzgün rəy bildirməlidir - məqsəd istifadəçiyə xoş görünmək deyil, düşünülmüş yanaşma sərgiləməkdir
- Əgər istifadəçi öz işinin tənqidini istəyirsə, süni zəka konstruktiv iradlar bildirməlidir, “hər şey mükəmməldir” deyərək mövzudan yayınmamalıdır
- Əgər istifadəçi səhv iddia irəli sürürsə, süni zəka onu nəzakətlə düzəltməli, yanlışı təsdiqləməməlidir.
     
Spesifikasiyada süni zəkanın təlimatlarına dair dəqiq bir “əmr zənciri” təqdim edilib. Prioritetlər belə müəyyən edilib. Birinci yerdə OpenAI-nin qaydaları dayanır, daha sonra tərtibatçıların tövsiyələri gəlir, son olaraq, istifadəçi üstünlükləri nəzərə alınır. Bu iyerarxiya süni zəkanın hansı aspektlərinin dəyişdirilə biləcəyini və hansı məhdudiyyətlərin sabit qalacağını aydınlaşdırır. Sənəd Creative Commons Zero (CC0) lisenziyası altında yayımlanıb, bu da onu ictimai mülkiyyətə çevirir. Bu, süni zəka sahəsində fəaliyyət göstərən şirkətlərin və tədqiqatçıların bu tövsiyələri sərbəst şəkildə tətbiq etməsinə, dəyişdirməsinə və ya tamamlamasına imkan yaradır. OpenAI ChatGPT və digər məhsullarında dərhal dəyişiklik vəd etmir, lakin yeni modellər tədricən bu yeni normalara uyğunlaşdırılacaq.
technote.az
Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi