AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

Ən uzaq məsafəli kosmik aparatlardan biri Günəş sisteminin sərhədini keçməyə hazırlaşır

21.02.2025 / Maraqlı məlumatlar
New Horizons (Yeni Üfüqlər) kosmik aparatı yaxın gələcəkdə tarixi bir hadisə həyata keçirməlidir. Bu, bizim ulduz sistemimizin ən uzaq bölgələrini daha yaxşı anlamağa kömək edəcək. NASA-nın New Horizons aparatı Günəş sistemindəki ən uzaq kosmik aparatlardan biridir. O, Yer kürəsindən təxminən 60 av (astronomik vahid - 1 av = 150 milyon km) məsafədə yerləşir. 2015-ci ildə New Horizons ilk dəfə Plutonu yaxın məsafədən müşahidə etdi və daha sonra Günəş sisteminin ən uzaq bölgələrini - Koyper qurşağını tədqiq etməyə başladı. Bu qurşaq milyonlarla buzlu cisimlə dolu olan geniş bir kosmik bölgədir.
İndi isə NASA aparatı şok dalğası sərhədini keçməyə hazırlaşır. Bu, Günəş küləyinin sürətinin azaldığı və faktiki olaraq Günəş sisteminin sərhədini təşkil edən bir bölgədir. Lakin məlumata əsasən bu sərhəddən bir qədər uzaqda artıq heliosfer yerləşir - burada isə ulduzlararası mühit başlayır. Günəşin təsir dairəsi heliosfer adlanır. Bu sahə Günəşdən çıxan yüklü hissəcik axını - Günəş küləyi ilə doludur. Lakin Günəş küləyinin sürəti şok dalğası sərhədində (heliosferin xarici sərhədlərindən biri) kəskin şəkildə azalır. Bu bölgədə Günəşin təsiri zəifləyir və ulduzlararası mühitin təsiri hiss olunmağa başlayır.
Lakin astronomların bu kosmik bölgə haqqında çox az məlumatı var, çünki şok dalğası sərhədi Yerdən təxminən 11 milyard km məsafədə yerləşir. New Horizons missiyasının baş tədqiqatçısı Alan Stern bildirib ki, NASA aparatının bu sərhədi nə vaxt keçəcəyini dəqiq söyləmək çətindir, lakin bunun təxminən 2027-ci ildə baş verəcəyi gözlənilir. Ən vacib məqam isə alimlərin sözlərinə görə, New Horizons aparatının tam işlək vəziyyətdə olmasıdır - bütün 7 elmi aləti düzgün fəaliyyət göstərir. Proqnozlara görə, bu aparat 2050-ci ilə qədər işləməyə və Günəş sisteminin kənarlarını araşdırmağa davam edəcək. Alimlərin sözlərinə görə, heliosfer və ulduzlararası mühit arasındakı əsas sərhədlərdən birinin tədqiqi astrofizika üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Voyager-1 və Voyager-2 kosmik aparatları artıq çoxdan şok dalğası sərhədini keçsələr də, onlarda bu prosesi tam tədqiq etməyə imkan verən avadanlıq yox idi. NASA alimlərinin sözlərinə görə, aparatın bu sərhədi keçməsi cəmi 10 dəqiqə çəkə bilər, lakin bölgənin dinamikliyi səbəbindən bir neçə dəfə sərhədi keçməsi ehtimalı var, çünki şok dalğası bir neçə gün ərzində hərəkət edə bilər. Hər halda, bu hadisə New Horizons üçün tarixi bir an olacaq. Yeni məlumatlar astrofiziklərə şok dalğası sərhədinin necə çalışdığını daha yaxşı başa düşməyə kömək edəcək. Bundan əlavə, alimlər hesab edirlər ki, bir neçə ildən sonra New Horizons, Koyper qurşağının yeni bir regionuna daxil ola bilər. Əgər bu, baş verərsə, bu kosmik bölgənin düşünüldüyündən daha geniş olduğu sübut oluna bilər.
technote.az
Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi