İsti Neptun tipli planetlər o qədər nadirdir ki, astronomlar onların bu qədər ekstremal şəraitdə necə sağ qala bildiklərini tam başa düşə bilmirlər. Astronomlar NASA-nın James Webb kosmik teleskopundan istifadə edərək yeni kəşf edilən LTT 9779 b planetini detallı şəkildə tədqiq ediblər. Bu planet nadir isti Neptun sinfinə aiddir. Tədqiqat nəticəsində alimlər müəyyən ediblər ki, LTT 9779 b təxminən 2000 dərəcə Selsi temperaturda olmasına baxmayaraq, gözlənilməz dərəcədə parlaq əksetdirici buludlara malikdir. Bu kəşf, ulduzlarına çox yaxın məsafədə fırlanan planetlərdə baş verən ekstremal hadisələri daha yaxşı anlamağa imkan yaradır. Astronomlar LTT 9779 b planetinin necə mövcud ola bildiyini hələ tam başa düşə bilmirlər, çünki onun orbital dövrü cəmi 24 saatdan daha qısadır.

Bu o deməkdir ki, o, ulduzuna son dərəcə yaxın yerləşir və çox böyük miqdarda radiasiya və istilik qəbul edir. Bundan əlavə, planetin ölçüsü Günəş sistemindəki Neptuna bənzəsə də, onun bir tərəfi həmişə ulduza dönükdür, digər tərəfdə isə əbədi qaranlıq hökm sürür. Astronomların araşdırmalarına görə, bu ekstremal şəraitə baxmayaraq, planetin gündüz tərəfində qərb hissə nisbətən daha sərin qalır və burada işığı əks etdirən buludlar yaranır. Lakin planetin gündüz tərəfindəki şərq hissədə temperatur xeyli yüksəkdir. Tədqiqat göstərdi ki, ulduzdan güclü radiasiya və istilik qəbul edən planetin səthi güclü küləklərin təsirinə məruz qalır.

Bu küləklər enerjini planetin ətrafında yayaraq gündüz tərəfində nəzərəçarpacaq asimmetriya yaradır. Məhz bu təsir nəticəsində gündüz tərəfinin bəzi bölgələrində buludlar əmələ gəlir və temperatur nisbətən aşağı olur. Astronomlar müəyyən ediblər ki, planetin enerjini yenidən paylama qabiliyyəti, bu cür ekstremal şəraitdə buludların mövcudluğunu qorumaqda mühüm rol oynayır. Normalda belə yüksək temperaturda buludların çoxdan yox olması gözlənilirdi. Bundan əlavə, astronomlar bu buludlarda su buxarının izlərini aşkar ediblər.

     

Planetin atmosferinin tam təhlili dəqiq temperatur fərqlərini müəyyən etməyə və daha soyuq gündüz tərəfində bulud qatlarının necə yarandığını daha yaxşı başa düşməyə kömək edib. Belə planetlərin mövcudluğu, yadplanetli dünyaların miqrasiyası ilə bağlı mövcud nəzəriyyələrə və onların ulduzlarına çox yaxın məsafədə yaşaya bilmə qabiliyyətinə meydan oxuyur. LTT 9779 b planetinin atmosferini itirmədən qoruyub saxlaya bilməsi və hətta metal komponentlərdən ibarət buludlar əmələ gətirməsi, bu tip qəribə dünyaların formalaşması və təkamülü ilə bağlı yeni suallar yaradır.

Bununla belə, alimlər müəyyən ediblər ki, planet ulduzun cazibə qüvvəsi və radiasiyasının təsiri altında yavaş-yavaş kütləsinin bir hissəsini itirir. Lakin bu prosesə baxmayaraq, atmosfer nisbətən stabil olaraq qalır. Yeni tədqiqat göstərib ki, həddindən artıq istilik nəticəsində maddə kondensasiya olunaraq işığı əks etdirən buludlar yarada bilər. Eyni zamanda güclü küləklər istilik enerjisini paylayaraq buludların bölgü formasına təsir edir.