Süni intellektdən istifadə edən astronomlar kainatdakı kosmik qabarcıqları tapırlar
19.03.2025 / Maraqlı məlumatlar
Yapon alimləri kosmik teleskoplardan alınan məlumatları təhlil etmək üçün dərin öyrənmə modeli hazırlayıblar və qalaktikamızda əvvəllər astronomik məlumat bazalarında qeydə alınmayan qabarcıq kimi strukturlar aşkar ediblər.
“Publications of the Astronomical Society of Japan” nəşrlərində dərc olunan araşdırma Osaka Universitetinin professoru Toşikazu Onişinin rəhbərlik etdiyi komanda tərəfindən aparılıb. Onlar “Spitzer” və “James Webb” teleskoplarından alınan görüntüləri emal etmək üçün süni intellektdən istifadə edərək, onlara “Spitzer qabarcıqları” adlanan kosmik təzahürləri effektiv şəkildə tapırlar. Bu formasiyalar kütləvi ulduz doğulması zamanı yaranır və yeni ulduzların əmələ gəlməsi prosesinə təsir göstərə bilər.
Soldakı şəkildə yeni kəşf edilən qabarcığa bənzər strukturlar, sağdakı şəkildə isə əvvəlkilər kimi bu araşdırmada aşkar edilən strukturlar göstərilir. Onları aşkar etmək üçün 8 µm (yaşıl) və 24 µm (qırmızı) infraqırmızı dalğa uzunluqlarından istifadə edilib ki, bu da kütləvi ulduz doğulması zamanı yaranan formasiyaları qeyd etməyə imkan verir.
Bundan əlavə, çox güman ki, AI fövqəlnova partlayışları nəticəsində geridə qalan qabıqlara bənzər strukturları müəyyən edib. Bunlar ulduzun ömrünü başa vurduğu və kosmosa böyük miqdarda maddə atdığı güclü hadisələrlə bağlıdır.
“Tədqiqatlarımız göstərir ki, təkcə ulduzların əmələ gəlməsini deyil, həm də qalaktikaların daxilində partlayıcı hadisələrin nəticələrini öyrənmək mümkündür”, -deyə tədqiqatın müəlliflərindən biri, aspirant Şimpei Nişimoto bildirib.
Kəşf alimlərə qalaktikaların necə doğulduğunu və təkamül etdiyini daha yaxşı anlamağa imkan verəcək. Toşikazu Onişi vurğulayıb ki, süni intellekt texnologiyalarının inkişafı bu sahədə tədqiqatları əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndirməyə kömək edəcək.
