Duzlu suda həll olunan plastik hazırlanıb!
03.04.2025 / Maraqlı məlumatlar
Artıq günümüzün ən böyük problemlərindən birinə çevrilmiş mikroplastik probleminə əlvida deyə bilərik. Belə ki, Yaponiyanın RIKEN tədqiqat mərkəzinin alimləri gündəlik istifadədə ənənəvi plastiklər qədər davamlı olan, lakin duzlu suya məruz qaldıqda bir gecədə tamamilə əriyən və arxasında heç bir mikroplastik buraxmayan yeni plastik texnologiyası hazırlayıblar. Beləliklə, duzlu suda həll olunan plastik hazərlanıb.
Bu innovativ material okeanlarda yığılan və ekosistemlər üçün artan təhlükəyə çevrilən plastik tullantılar probleminə son qoya bilər. Ənənəvi plastiklərin ən böyük üstünlüyü onların molekullarını bir yerdə saxlayan güclü kovalent bağlar sayəsində qeyri-adi davamlılığıdır. Bu davamlı xüsusiyyətlər plastikləri qablaşdırmadan tutmuş oyuncaqlara qədər gündəlik həyatımızın əvəzolunmaz hissəsinə çevirmişdir. Ancaq eyni davamlılıq, ömrünü tamamlamış plastik məhsulların yüz illərlə parçalanmadan təbiətdə qalmasına və zamanla mikroplastikaya çevrilməsinə səbəb olaraq insan sağlamlığından dəniz həyatına qədər bir çox sahədə təhlükəli təsirlər yaradır.
RIKEN tədqiqatçıları supramolekulyar polimerlər kimi tanınan materiallar sinfindən istifadə edərək bir həll hazırlayıblar. Bu materiallar, yapışqan qeydlər kimi geri çevrilə bilən bağlara malikdir və əlavə edilə, çıxarıla və yenidən istifadə edilə bilər. Alimlər müxtəlif molekulları araşdırdıqdan sonra ümumi qida əlavəsi kimi istifadə oluna bilən natrium heksametafosfat və gübrələrdə çox rast gəlinən guanidinium ionlarına əsaslanan monomerlərin ideal birləşməsini kəşf ediblər. Bu iki komponent suda qarışdırıldıqda özlü bir maddə əmələ gətirərək quruduqları zaman plastik halına gəlir. Komponentlər arasındakı kimyəvi reaksiya materialı ənənəvi plastiklər kimi möhkəm və çevik edən duz körpüləri yaradır. Bu yeni “plastik”in ən diqqət çəkən xüsusiyyəti isə duzlu suya batırıldıqda bu bağların elektrolitlər tərəfindən parçalanması və materialın təxminən səkkiz yarım saat ərzində tamamilə parçalanmasıdır.
