AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

Saturnun həlqələri niyə itir?

26.03.2025 / Maraqlı məlumatlar
Astronomiya ilə maraqlananlar üçün ən tanınan planet Saturn planetidir. Bu, ilk növbədə, hətta durbin və ya həvəskar teleskopla da görünə bilən məşhur həlqələrlə bağlıdır. Lakin bir neçə gün əvvəl Saturnun əfsanəvi atributları yoxa çıxıb.
 
Bu “itki” yalnız Yer planetindən olan müşahidəçilərə aiddir. Çünki söhbət orbital parametrlər və Saturnun fırlanma oxunun mailindən gedir. Bizim yaşadığımız planet hər 29,4 Yer ilində Günəş ətrafında bir dövr edən bu nəhəngin halqalarının virtual müstəvisini keçib. Bu fenomen üçün daha vacib olan məqam Saturnun demək olar ki, 27 dərəcə bucaq altında fırlanmasıdır. Kənardan onun yavaşlayan zirvə kimi yelləndiyi görünür.

Bu görünən yırğalanmaya əsasən, Yer kürəsi bəzən Saturnun disklərinin müstəvisini keçir - bu, orta hesabla 15 ildə bir dəfə baş verir. Həlqələrin diametri 273 min kilometrdən çox məsafəyə qədər uzanır. Lakin onların qalınlığı yüzlərlə metrdən çox deyil ki, bu da onları yan tərəfdən baxanda praktiki olaraq görünməz edir.


Son yeddi ildə Saturnun həlqələri Yerdəki müşahidəçilər üçün martın 23-də “sıfır” nöqtəsini keçənə qədər tədricən “daralıb”. İndi onlar 2032-ci ildə baxış üçün ən əlverişli bucaq əldə edənə qədər vizual olaraq tədricən artacaqlar.

Maraqlıdır ki, Yerin Saturnun həlqələrının müstəvisi ilə bu cür kəsişmələri keçmişdə planetin yeni peyklərini axtaran astronomlar üçün çox əlverişli olub. Bu anlarda həlqələrin yaratdığı işıq çirklənməsi minimal idi və hətta 17-18-ci əsrlərdəki zəif teleskoplar başqa şəraitdə əks olunan işıqda itəcək fərdi peykləri görməyə imkan verirdi.


Yeri gəlmişkən, indi kimsə Saturna halqasız baxmaq istəsə belə, bunu etmək o qədər də asan olmayacaq. Planet müşahidəçilər üçün Günəşə çox yaxındır. Hərçənd, həvəskarlar nəhəng planetin nadir mövqeyini belə çətin şəraitdə belə çəkə bilirlər.

Alimlərin fkrincə, yaxın gələcəkdə Saturnun müşahidələri üçün ən yaxşı məqam bu il sentyabrın 21-i olacaq. Həmin gün Yer Günəşlə bu planet arasında yerləşəcək. Bu səbəbdən Saturna qədərki məsafə minimal olacaq və o, əlverişli vaxtda gecə səmasında görünəcək. Bu zaman həlqələr yenidən aydın şəkildə müşahidə ediləcək.
azvision.az
Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi