Elmi fantastika gerçəyə çevrilir: Artıq holoqramlara toxunmaq mümkün olacaq
20.04.2025 / Maraqlı məlumatlar
Holoqrafik sistemlər uzun illərdir inkişaf etdirilir, lakin onların əksəriyyəti yalnız vizual təcrübələr təqdim edirdi. Yeni bir araşdırma isə virtual obyektlərə fiziki olaraq toxunma imkanı yaradan elastik və çevik diffuzor vasitəsilə toxunula bilən holoqramlar yaratmağa nail olub.
Elmi fantastika filmlərində gördüyümüz toxunula bilən holoqramlar artıq reallığa çevrilir. Yeni texnologiya istifadəçilərə virtual obyektlərlə fiziki təmas qurmağa imkan verir. Bu sistem havada hərəkət edən üçölçülü holoqramlara toxunmağı, onları hərəkət etdirməyi və manipulyasiya etməyi mümkün edir.
"HAL" açıq arxivində dərc olunan yeni tədqiqatda alimlər elastik materiallar və sinxronizasiya olunmuş proyeksiya sistemlərindən istifadə edərək həcmi olan görüntülər yaradıblar. Beləliklə, obyektlər həm gerçək üçölçülü görünüş əldə edir, həm də toxunduqda zərər görmədən saxlanıla bilir. Bu texnologiyanın əsas üstünlüklərindən biri holoqramlara ilk dəfə təhlükəsiz şəkildə toxunma imkanı yaratmasıdır.
İndiyə qədər hazırlanmış bir çox holoqrafik sistem toxunulduqda qırıla bilən sərt komponentlərdən ibarət idi. Yeni metod isə müxtəlif dərinliklərdə minlərlə görüntü göstərərək sürətlə titrəyən elastik diffuzordan istifadə edir. Bu texnika həcmlilik və elastiklik hissi yaradaraq toxunula bilən holoqramların interaktivliyini gücləndirir.
Tədqiqat qrupu holoqramların toxunduqda belə formasını qoruyub saxlaması üçün elastik təbəqənin deformasiyasını tarazlayan xüsusi korreksiya sistemi hazırlayıb. Bu sayədə həm vizual, həm də fiziki olaraq gerçək obyektlər kimi reaksiya verən holoqramlar əldə edilib.
Araşdırmaçılar tərəfindən yayımlanan bir videoda istifadəçinin heç bir xüsusi avadanlıqdan istifadə etmədən holoqrafik obyektə toxunaraq onu manipulyasiya edə bildiyi göstərilir. Bu qarşılıqlı əlaqə toxunula bilən holoqramların nə qədər intuitiv işlədiyini nümayiş etdirir.
Bu texnologiya hələlik prototip mərhələsində olsa da, təhsildən muzeyçiliyə qədər bir çox sahədə inqilab yarada biləcək potensiala malikdir. Məsələn:
* Təhsil mühitlərində tələbələr virtual obyektlərlə fiziki qarşılıqlı əlaqəyə girərək daha interaktiv öyrənmə təcrübəsi yaşaya bilərlər;
* Muzeylər ziyarətçilərə eksponatları virtual şəkildə kəşf etmək və toxunaraq incələmək imkanı təqdim edə bilər;
* Biznes sahəsində komandalar real vaxtda paylaşılan 3D modellərlə fiziki qarşılıqlı əlaqəyə girərək əməkdaşlıq edə bilər.
Tədqiqat qrupu bu innovativ texnologiyanı Yaponiyada keçiriləcək "CHI" konfransında təqdim etməyi planlaşdırır. Artıq kommersiya tətbiqləri üçün böyük maraq doğuran sistem, gələcəkdə virtual və fiziki dünyaları birləşdirən mühüm bir yenilik kimi qiymətləndirilir.
