Nadir kosmik hadisə - Planet öz ulduzunun orbitində buxarlanır
24.04.2025 / Maraqlı məlumatlar
Massaçusets Texnologiya İnstitutundan olan amerikalı alimlər nadir kosmik hadisəni - planetin öz ulduzunun orbitində buxarlanmasını müşahidə ediblər.
Tədqiqat "Astrophysical Journal Letters" elmi jurnalında dərc olunub.
"BD+05 4868b" adlandırılan bu planet Yerdən 140 işıq ili məsafədə, Peqas bürcündə yerləşir və arxasında təxminən 9 milyon kilometr uzunluğunda, mineral tozdan ibarət nəhəng quyruq buraxır.
Merkuri ilə Ay arasında ölçüyə malik olan bu planet öz narıncı cırtdan ulduzunun ətrafında cəmi 30.5 saata dövr edir.
Səth temperaturu 1 600°C-yə qədər yüksəlir ki, bu da daşlı süxurların maqmaya çevrilməsinə səbəb olur. Planet hər dövrəsində Everest dağının kütləsinə bərabər (təxminən 350 milyard ton) maddə itirir və nəticədə təsiredici bir toz şleyfi yaranır.
Kəşf TESS kosmik teleskopu vasitəsilə edilib. Qurğu planetin keçidi zamanı ulduzun parlaqlığında baş verən dövri azalmaları qeydə alıb.
Alimlər güman edirlər ki, "BD+05 4868b" əvvəlcə ulduzdan daha uzaq məsafədə formalaşıb, lakin başqa bir səma cisminin cazibə təsiri nəticəsində indiki yaxın orbitə keçib.
Buxarlanan maddənin tərkibi xüsusi maraq doğurur. Astronomlar planetin qabığından, mantiyasından və ya hətta nüvəsindən minerallar ehtiva edə biləcək bu quyruğun ətraflı təhlili üçün "Ceyms Uebb" kosmik teleskopundan istifadə etməyi planlaşdırırlar.
Yanaraq məhv olan bu dünyanı müşahidə etmək alimlərə planet sistemlərinin təkamülünü və ekstremal şəraitdə onların dağılma mexanizmlərini daha yaxşı anlamağa kömək edə bilər.
