KİV: “Vesta” asteroidi qədim planetin bir hissəsi ola bilər
05.05.2025 / Maraqlı məlumatlar
Amerikanın Kaliforniya ştatının Texnologiya İnstitutunun astronomları digər elmi mərkəzlərdən olan həmkarları ilə birlikdə Günəş sistemindəki ən böyük asteroid olan “Vesta”nın mənşəyi barədə ideyanı alt-üst edən kəşf ediblər.
Bu barədə tədqiqat "Nature Astronomy" (NatAstron) elmi jurnalında dərc olunub.
“Vesta” Mars və Yupiter arasındakı əsas asteroid qurşağında yerləşir. Onun ölçüləri diametri 525 km-dir və kütləsinə görə cırtdan obyekt “Cerer” planetindən sonra ikinci yerdədir.
Komanda NASA-nın “Dawn” missiyasının məlumatlarından istifadə edib ki, bu da onlara obyektin strukturunu ətraflı şəkildə öyrənməyə imkan verib. Yeni təhlil göstərdi ki, “Vesta” mantiyasının sıxlığı gözləniləndən xeyli yüksəkdir, mantiya ilə nüvə arasında fərq minimaldır.
Xüsusi əhəmiyyət kəsb edən ətalət anının ölçülməsi idi ki, bu da bu göy cisminin gözlənilmədən oxşar daxili quruluşunu göstərir. Bu, “Cerer”in "uğursuz planet" olması fikrini təkzib edir.
Birinci versiyaya görə, “Vesta”da planetar diferensiallaşma (nüvə, mantiya və qabığa bölünmə) prosesi başlaya bilərdi, lakin başa çatmamış, erkən mərhələdə dayana bilərdi. İkinci, daha radikal fərziyə “Vesta”nın erkən Günəş sistemində fəlakətli toqquşma nəticəsində məhv edilmiş daha böyük protoplanetar cismin bir parçası ola biləcəyini göstərir.
Bu kəşflər planetlərin əmələ gəlməsi proseslərini başa düşmək üçün əsasdır. Onlar ənənəvi olaraq “Vesta” ilə əlaqəli olan HED tipli meteoritlərin mənşəyini şübhə altına alır, bizi Günəş sisteminin təkamülünün bəzi aspektlərinə yenidən baxmağa məcbur edir.
