AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

Çin orbitdə superkompüter qurmaq üçün ilk peyklərini buraxıb!

21.05.2025 / Maraqlı məlumatlar

Çin orbitə 12 yeni peyk yerləşdirməklə kosmosa əsaslanan superkompüter sisteminin əsasını qoyub. Sistem məlumatları birbaşa kosmosda emal etmək üçün nəzərdə tutulub. Layihə “Three-Body Computing Constellation” kimi təqdim edildi və məşhur elmi fantastika romanı “Üç Bədən Problemi”nin şərəfinə adlandırılıb.

 

Çin orbitə 12 peyk çıxarmaqla kosmosda superkompüter yaratmaq planına doğru ilk addımı atıb. Çinin bu istiqamətdə məqsədi kosmosda məlumatları Yerə ötürmədən anında emal edə biləcək bir sistem yaratmaqdır. Peyklər mayın 14-də Çinin şimal-qərbindəki Jiuquan buraxılış mərkəzindən kosmosa buraxılıb. ADA Space və Zhejiang Lab tərəfindən imzalanan bu ilk partiya 2800 peykdən ibarət kütləvi şəbəkənin başlanğıcıdır. Buraxılış “Long March 2D” raketi ilə rəvan şəkildə həyata keçirilib. Bu yeni nəsil peyklər klassik peyklər kimi sadəcə məlumat ötürmür. Tərtibatçılar qrupu bu sistemin qabaqcıl prosessorlar və süni intellekt modulları ilə təchiz olunduğunu açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, peyklər topladıqları məlumatları birbaşa kosmosda təhlil edirlər. Beləliklə, məlumat Yerə geri göndərilmədən yerində işlənib.

 

Qeyd edək ki, layihə, adını məşhur elmi fantastika romanı “Üç Bədən Problemi”ndən götürüb. Bundan əlavə, sistem tamamlandıqdan sonra orbitdəki emal gücü Yerdəki superkompüterlərlə rəqabət aparacaq. Ümumiyyətlə, məlumatların yerində emal edilməsinin hərbi və kəşfiyyat əməliyyatlarında qərar vermə proseslərini əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndirəcəyi bildirilib. Peyk əsaslı superkompüter layihəsi ilə Çin kosmosdakı mövcudluğunu texnologiyaya əsaslanan bir quruluşa çevirdiyini nümayiş etdirib.

nmincom.gov.az

Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi