AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

NASA potensial həyatın axtarışı üçün yeni robotunu hazırlayıb

05.06.2025 / Maraqlı məlumatlar

NASA-nın Reaktiv Hərəkətlər Laboratoriyasının (JPL) mühəndisləri Europa Lander adlı robotu hazırlayıblar. Mühəndislər bu robot üzərində 10 il ərzində çalışıblar. Qeyd etmək lazımdır ki, JPL mühəndisləri kosmosun tədqiqi ilə bağlı layihələrin hazırlanması və həyata keçirilməsi ilə məşğuldurlar. Bu vəzifələrə robotlaşdırılmış qurğuların layihələndirilməsi də daxildir. Yeni robot isə 4 ayaqlı bir qazma qurğusunu təmsil edir. Alimlər Europa Lander adlı prototipin hazırlanması və sınaqları üçün 10 il vaxt sərf ediblər. Bu robot qismən avtonom işləyən bir qurğudur. O, Yupiterin peyki olan Avropanın buzla örtülmüş səthinin altında həyat axtarmaq məqsədilə yaradılıb.
Avropa - Yupiterin 4 peykindən biridir və burada buz təbəqəsinin altında okeanın mövcud olduğu ehtimal olunur. Bu buz qatı təxminən 30 kilometr qalınlığında hesab edilir. Hazırda bu sahə tam öyrənilməyib və NASA-nın bu qurğusu vasitəsilə daha ətraflı tədqiqat aparmaq mümkün olacaq. Europa Lander digər robotlardan fərqlənir. Bu qurğu səthdə təkərlə deyil, yeriyərək hərəkət edir. Zərurət yarandıqda buz qatını deşib qazma qabiliyyətinə malikdir. Mühəndislər cihazın səmərəliliyini göstərən bir sıra sınaqlar keçiriblər. Bu testlər Alyaska buzlaqları da daxil olmaqla müxtəlif mühitlərdə aparılıb.
   
Alimlər ehtimal edirlər ki, Avropa peykində həyat ola bilər. Bu nəticə, səthin buzla örtüldüyü və bu buz qatının altında su okeanının mövcud ola biləcəyi fərziyyəsinə əsaslanır. Məlum olduğu kimi, su potensial həyatın əsas əlamətlərindən biridir. Bunun dəqiq müəyyənləşdirilməsi üçün bir neçə kosmik missiyanın keçirilməsi lazım olacaq. NASA mühəndisləri bu layihəni 2013-cü ildən həyata keçirirlər. 4 ayaqlı qazma qurğusu olan Europa Lander, LED işıqlandırmalı stereokamera, nümunələrin götürülməsi və qazılması üçün manipulyator ilə təchiz olunub.
Siqnalın alınmasında ciddi gecikmələrin qarşısını almaq üçün qurğuda bort kompüteri quraşdırılıb. Bu da ona imkan verir ki, avtonom şəkildə hərəkət etsin və bir neçə saat müstəqil işləsin. Yeni qurğunun demək olar ki, bütün hissələri radiasiyadan qorunur və qeyri-sabit səthlərdə hərəkət üçün əlavə mühafizə ilə təmin olunub. Robotun simulyasiya şəraitindəki sınaqları onun kosmosa uçuşa hazır olduğunu göstərdi. Lakin NASA bu missiyanı riskli adlandırdığı üçün robot hələlik heç bir yerə göndərilməyib. Mühəndislər qrupu bu qurğunun Saturnun peyki olan Enselad üzərində aparılacaq tədqiqatlar üçün istifadə olunmasını təklif edir. Gözlənilir ki, potensial həyat axtarışı üzrə robot bu vəzifənin öhdəsindən daha asanlıqla gələ biləcək.
technote.az
Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi