AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

Yeni fotolar Mars səthinin altında buzun olduğuna işarə edirlər

25.06.2025 / Maraqlı məlumatlar

Bu kəşfi Missisipi Universitetinin tədqiqatçıları ediblər. Onlar Marsdakı Amazonis Planitia adlı regionu müşahidə ediblər. Bu, əvvəllər də gələcək kosmik missiyalar üçün perspektivli ərazi hesab edilən orta enliklərdə yerləşən ərazidir. İndi bu ərazinin konkret bir üstünlüyü var. Belə ki, bu ərazidə səthin altında su mənbəyi ola bilər. Tədqiqat planetoloq Erica Luzzi-nin rəhbərliyi ilə aparılıb. Komanda HiRISE kamerasının görüntülərindən istifadə edib. Bu, başqa bir planetə göndərilmiş ən yüksək detallı orbital kameradır. Alimlər Marsın səthində adətən torpaq altında buzun olduğunu göstərən relyef formaları aşkarlayıblar. Kənarları yumşalmış kraterlər, çoxbucaqlı naxışlar və digər geoloji xüsusiyyətlər.
Buz təbəqəsi 1 metrdən az dərinlikdə yerləşir - bu da onun çıxarılmasını asanlaşdırır. Bu, vacibdir, çünki su yalnız içmək üçün yox, həm də oksigen, yanacaq və hidrogen əldə etmək üçün istifadə oluna bilər. Bu yanaşma yerli resursların istifadəsi adlanır və artıq Yer kürəsindən kənara ediləcək istənilən ciddi ekspedisiya üçün vacib şərt hesab olunur. Buzun aşkarlandığı ərazi əlverişli yerdə yerləşir. Orta enliklərdə avadanlığın enerji ilə təmin olunması üçün kifayət qədər Günəş işığı var, eyni zamanda temperatur yetərincə aşağıdır ki, buz yerin altında qalaraq buxarlanmasın. Amazonis Planitia potensial eniş nöqtəsi və gələcəkdə baza tikintisi üçün münasib yer ola bilər. Bu kəşf elmi baxımdan da maraq doğurur.
Marsdakı buz təkcə sağ qalmağa kömək etməklə kifayətlənmir, həm də planetin keçmişi haqqında məlumat verə bilər. Yer kürəsində belə buz qatlarında tez-tez qədim həyatın izləri - biomarkerlər və hətta mikroorqanizmlər qorunub saxlanılır. Əgər Marsda da oxşar nümunələr varsa, bu buz təbəqəsi planetin bir vaxtlar yaşamaq üçün əlverişli olub-olmadığını anlamağa kömək edə bilər. Buzun həcmini, dərinliyini və tərkibini dəqiq qiymətləndirmək üçün əlavə tədqiqatlar aparılmalıdır. Alimlər radar texnologiyasından istifadə edərək ehtiyatların nə dərəcədə bərabər paylandığını və səthin altında nə olduğunu dəqiqləşdirməyi planlaşdırırlar. Lakin qəti nəticələr yalnız ora robot, zond və ya pilotlu missiya göndərildikdən sonra əldə oluna bilər.
technote.az
Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi