Süni intellekt Sakit okeanda gizli zəlzələləri aşkar edir
28.07.2025 / Maraqlı məlumatlar
Vaşinqton Universitetindən olan tədqiqatçılar süni intellekt metodlarından istifadə etməklə Sakit okeanda gizli zəlzələlərin aşkarlanması üçün innovativ texnologiya yaradıblar.
Xuan de Fuka plitəsinin Şimali Amerika plitəsinin altına endiyi Kaskadiya subduksiya zonası Sakit Okeanın seysmik cəhətdən ən aktiv ərazilərindəndir. Okean dibində parçalanmaların monitorinqi mürəkkəb məsələdir və mövcud üsullar vəziyyətin tam təhlilini aparmaq üçün kifayət qədər məlumat həcmi təmin etmir.
Bu problemi həll etmək üçün tədqiqatçılar fiberoptik kabellərdən istifadə edərək okean dibinin titrəyişlərinin ölçülməsini ehtiva edən paylanmış akustik zondlama (DAS) adlı metodu sınaqdan keçiriblər. Alimlər bu kabellərdən məlumat toplayır, süni intellekt isə ənənəvi üsullarla müəyyən edilə bilməyən uzaq zəlzələləri qeydə alır. Kiçik zəlzələlər zamanı və ya episentr kabeldən uzaqda yerləşdikdə, onlar çox vaxt okean səs-küyü fonunda itirilir, - deyə “Seismological Research Letters” jurnalında bildirilir.
Yeni alqoritm siqnalı tutmağa və onu 2,5 dəfə gücləndirməyə qadirdir. Proqramın öyrənilməsi prosesində tədqiqatçılar 2023-cü ildə Alyaskanın Kuk körfəzində qeydə alınmış 285 zəlzələ ilə bağlı məlumatlardan istifadə ediblər. Bundan sonra onlar siqnalı izləyə və zəlzələnin episentrinin yerini müəyyən edə biliblər. Sistem portativdir və minimal hesablama resursları tələb edilir.
