AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

Çinlilər makaka beynini imitasiya edən neyromorf prosessor hazırlayıblar

06.08.2025 / Maraqlı məlumatlar

Çjetszyan Universitetinin alimləri neyromorf kompüter yaradıblar. Yaradılmış neyromorf kompüter sinir fəaliyyətinin mürəkkəblik səviyyəsi baxımından makaka beyninə yaxınlaşır. Bu silisium əsaslı “beyin” çinli tədqiqatçıların özləri tərəfindən hazırlanmış süni intellekt sistemi ilə idarə olunur və geniş spektrli intellektual tapşırıqları yerinə yetirmək bacarığını nümayiş etdirib. Tərtibatçıların fikrincə, təqdim edilən bu platforma dünya üzrə süni intellektin gələcəyini dəyişə bilər. Əgər nəyisə gözdən qaçırmamışıqsa, bundan əvvəl ən mürəkkəb neyromorf platforma pişik beyninin imitasiyası idi. Həmçinin ötən il Intel şirkəti 1152 neyromorf Loihi 2 prosessoru əsasında 1.15 milyard neyronun imitasiya olunduğu bir platforma təqdim etmişdi.
Çinli tədqiqatçıların hazırladıqları Darwin Monkey adlı sistem isə 960 ədəd Darwin 3 neyromorf prosessorundan ibarət klasterdir. O, 2 milyard elektron neyron və 100 milyard sinapsdan ibarət massivlə işləyir. Bu “silisium beyin” həmçinin siçan və balıq kimi canlıların sinir fəaliyyətini də imitasiya edə bilir. Tədqiqatçıların şübhəsiz məqsədi insan beyninin silisiumda imitasiya olunması və daha güclü intellektual hesablama platformasının yaradılmasıdır. Bu, bir sıra elmi və texnoloji sahələrdə irəliləyiş təmin edəcək. “Bu, 2 milyarddan çox neyrona malik xüsusi neyromorf çip əsasında qurulmuş, dünyada beyinə bənzəyən ilk kompüterdir” - deyə layihənin iştirakçıları bildiriblər. Darwin Monkey adlı sistem uğurla kontent yaradılması, məntiqi düşüncə və riyazi məsələlərin həlli kimi tapşırıqları yerinə yetirmək üçün istifadə olunub.
Bununla yanaşı, bu hesablama platformasının enerji sərfiyyatı cəmi 2 kVt təşkil edib. “Təkmil paralellik səviyyəsinə və aşağı enerji sərfiyyatına malik genişmiqyaslı Darwin Monkey texnologiyaları mövcud hesablama ssenariləri üçün yeni bir hesablama paradiqması təmin edəcək” - deyə layihə tərtibatçıları əmindirlər. Bütün bunlarda ən təəccüblü məqam ondan ibarətdir ki, insan beyninin düşüncə fəaliyyəti hələ də neyrobiologiya sahəsində ixtisaslaşmış mütəxəssislər üçün belə sirr olaraq qalır. Bəzi əsaslandırılmış fərziyyələrə görə, düşüncə fəaliyyəti təbiətcə kvant xarakterli ola bilər. Bu isə o deməkdir ki, neyroprosessorların sayca artması keyfiyyətcə sıçrayışa heç vaxt gətirib çıxarmaya bilər - onların miqdarından asılı olmayaraq. Bununla belə, atılan hər yeni addım alimləri düşüncənin təbiətini və onun potensial imkanlarını anlamağa bir qədər də yaxınlaşdırır - bu prosesin necə nəticələnəcəyindən asılı olmayaraq.
technote.az
Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi