İşıqdan istifadə edərək səs dinləyən “vizual mikrofon” hazırlanıb!
08.08.2025 / Maraqlı məlumatlar
Bildiyimiz kimi, ənənəvi mikrofonlar havada titrəmələri aşkarlayır. Bununla belə, Pekin Texnologiya İnstitutunda hazırlanmış yeni cihaz səsi aşkar etmək üçün havaya deyil, işığa diqqət yetirir. “Vizual mikrofon” adlanan bu innovativ sistem işığın əks olunmasındakı dəyişiklikləri və gündəlik əşyaların səthindəki ən kiçik titrəyişləri izləməklə səsi yenidən qura bilir.
Tədqiqat rəhbəri Xu-Ri Yao, bu metodun işıqdan istifadə edərək səsin tutulmasında xərcləri asanlaşdırdığını və azaltdığını və şüşə kimi maneələrdən səsləri dinləmək üçün əhəmiyyətli üstünlüklər təqdim etdiyini bildirdi. Bu sistem səsin fiziki ötürülməsinə ehtiyac olmadan işığın keçə biləcəyi istənilən mühitdə işləyə bilər. “Optics Express” jurnalında dərc edilən araşdırmada səsin aşkarlanmasında ilk dəfə tək pikselli təsvirdən istifadə edilib. İşıqdan istifadə edərək səsi tutmaq üçün əvvəlki cəhdlər adətən lazerlər və yüksək sürətli kameralar kimi bahalı və mürəkkəb avadanlıqla həyata keçirilsə də, tək pikselli görüntüləmə yalnız bir işıq detektorundan və məkan işıq modulatorundan istifadə edir. Bu sistem işığı hədəf səthinə əks etdirir, səs dalğalarına cavab olaraq səthin kiçik vibrasiyalarının yaratdığı parlaqlıq dəyişikliklərini qeyd edir və qabaqcıl alqoritmlərdən istifadə edərək səsi yenidən qurur. Bundan əlavə, tək pikselli detektor tərəfindən istehsal edilən məlumatların kiçik miqdarı uzunmüddətli və ya davamlı səs qeydini asanlaşdırır.
Texnologiyanı sınaqdan keçirmək üçün tədqiqatçılar vibrasiya səthi kimi yarpaqlar və kağız kartları kimi gündəlik əşyalardan istifadə ediblər. Yarım metr məsafədən çalınan səslər (Çin və İngilis nömrələri, həmçinin Bethovenin “Für Elise” əsəri) uğurla və aydın şəkildə təkrarlandı. Kağız kartı yarpaqdan daha yaxşı səs keyfiyyəti təmin etdi. Aşağı tezlikli səslər (<1 kHz) kifayət qədər dəqiq çəkilib, yüksək tezliklərdə isə cüzi təhrif var; bu təhrifləri siqnal emal üsulları ilə azaltmaq olar. Tədqiqatçılar bu texnologiyanın bir çox sahədə istifadə oluna biləcəyinə diqqət çəkirlər. Potensial tətbiqlərə şüşə vasitəsilə rabitə, ətraf mühitin uzaqdan monitorinqi, tibbi monitorinq və qabaqcıl sənaye diaqnostikası daxildir. Bununla belə, Yao deyir ki, sistem hazırda yalnız laboratoriya şəraitində və xüsusi şəraitdə istifadə olunur. Tədqiqatçılar həmçinin cihazı portativ etmək, onun həssaslığını artırmaq və uzaq məsafələrdən etibarlı səs aşkarlamağa imkan yaratmaq üçün çalışırlar. Gələcəkdə o, uzaqdan ürək döyüntüsü və nəbzin aşkarlanması və ya mikrofonun yerləşdirilməsinin mümkün olmadığı xilasetmə əməliyyatları kimi kritik missiyalar üçün yeni həllər təklif edə bilər.
