SpaceX yenilənmiş Starship-i təqdim edib
15.08.2025 / Maraqlı məlumatlar
SpaceX, təkmilləşdirilmiş istilik qorumasına və yeni qəfəs tipli stabilizatorlarla təchiz edilmiş modernləşdirilmiş Super Heavy sürətləndiricisinə malik Starship Version 3 raketini təqdim edib. Bu yeniliklər aparatın idarəolunmasını yaxşılaşdıracaq və enişini asanlaşdıracaq. Şirkət artıq bu ay sistemin növbəti sınaq uçuşunu keçirməyi planlaşdırır. Super Heavy sürətləndiricisində ciddi dəyişikliklər edilib. SpaceX, 50% daha böyük və möhkəm yeni qəfəs tipli stabilizatorlar hazırlayıb. 4 stabilizator əvəzinə indi T formalı konfiqurasiyada 3 stabilizator istifadə olunur. Bu dəyişiklik raketin eniş zamanı idarəolunmasını artırıb və ona daha böyük hücum bucaqları ilə daxil olmağa imkan verib.
Stabilizatorlar sürətləndiricinin gövdəsində daha aşağıya yerləşdirilib ki, onlar qüllə tutacaqları ilə üst-üstə düşsün və raketin eniş zamanı qaldırılması və tutulması üçün istifadə oluna bilsin. Bu həll, Starship mühərriklərinin isti birləşmə zamanı yaratdığı istilik təsirini azaldır və stabilizator oxunu, ötürücünü və sabit konstruksiya elementlərini birbaşa əsas yanacaq çəninin içinə yerləşdirməyə imkan verir. Raketin yükqaldırma qabiliyyəti artırılıb - aşağı orbitə 150 tona qədər. Bu göstərici mövcud versiya ilə müqayisədə 1.5 dəfə çoxdur. Starship-in hazırlanmasına 2012-ci ildə BFR (Big Falcon Rocket) kod adı altında başlanılıb.
Əvvəlcə layihə ITS konsepti kimi təqdim olunub, daha sonra isə 2019-cu ildə sınaqdan keçirilmiş Starship Mk1 prototipi ortaya çıxıb. 2020-2021-ci illərdə SpaceX bir sıra yüksək hündürlük testləri həyata keçirib, 2023-cü ildə isə Starship ilk dəfə Super Heavy sürətləndiricisi ilə birlikdə buraxılıb. Bu günə qədər raket 9 uçuş həyata keçirib, o cümlədən birinci pillənin tutulması ilə. Növbəti mühüm mərhələ bu ay planlaşdırılır - Starship-in 10-cu sınaq uçuşu. Bu uçuş üçün statik testlərdən keçmiş Booster 16 sürətləndiricisi və Ship 37 gəmisindən istifadə olunacaq. Buraxılışın əsas məqsədləri - yuxarı pillənin enişini sınaqdan keçirmək və orbitdə yanacaq doldurulmasına hazırlıq aparmaqdır. Bu proses olmadan Ay və Mars missiyalarını həyata keçirmək mümkün deyil.
