AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

Günəş sisteminin hüdudlarında gizli obyekt aşkar edilib

10.09.2025 / Maraqlı məlumatlar

Müasir astronomiyaya görə, Günəş sistemində Neptunun o tayındakı məkan boş hesab olunur. Lakin məhz orada alimlər kütləvi bir transneptun obyekti - 2017 OF201-i aşkar ediblər. Onun qeyri-adi dərəcədə uzun orbitə və böyük ölçülərə malik olması onu cırtdan planetlər kateqoriyasına daxil etməyə imkan verir, qeyri-adi trayektoriyası isə onu digər uzaq cisimlərdən fərqləndirir və hətta mübahisəli Doqquzuncu planet fərziyyəsini şübhə altına qoya bilər. 2017 OF201 transneptun obyektini Günəş sisteminin kənarında beynəlxalq alimlər qrupu kəşf edib. Bu göy cisminin ölçüləri onun cırtdan planet kimi təsnif olunmasına imkan verir. Eyni kateqoriyaya Pluton da daxildir. 2017 OF201 obyekti Günəş sistemində müşahidə edilə bilən ən uzaq cisimlərdən biridir. Onun kəşfi göstərir ki, Neptunun orbitindən kənardakı kosmik məkan əvvəl düşündüyümüz qədər də boş deyil.
Bundan əlavə, yeni transneptun obyekti (TNO) iki səbəbə görə unikal hesab olunur: ekstremal orbitinə və böyük ölçüsünə görə. Elmi komandanın rəhbəri Cheng Xihao belə izah edir: “Obyektin afelisi - orbitin Günəşdən ən uzaq nöqtəsi - Yer orbitinin afelisindən 1600 dəfədən çox uzaqdır. Eyni zamanda onun periheli - orbitin Günəşə ən yaxın nöqtəsi - Yer orbitindən 44.5 dəfə uzaqdır ki, bu da Plutonun orbitinə uyğun gəlir”. Belə bir orbit, hansı ki TNO-nun tam dövrü təxminən 25 000 il çəkir, mürəkkəb qravitasiya qarşılıqlı təsirləri tarixini nəzərdə tutur. Çox güman ki, o, vaxtilə nəhəng bir planetlə toqquşub və geniş orbitə atılıb. Ola bilsin ki, onun miqrasiyası bir neçə mərhələdən ibarət olub.
Əvvəlcə Oort buluduna - Günəş sisteminin ən uzaq bölgəsinə, çoxsaylı kometaların yerləşdikləri məkana düşmüş, sonra isə geri qayıtmış ola bilər. Bundan əlavə, 2017 OF201 obyektinin orbitinin xarakteri və ölçüləri transneptun obyektlərinin qruplaşması barədə təsəvvürlərə və Doqquzuncu planetin mövcudluğu fərziyyəsinə ziddir. Cheng və onun həmkarları 2017 OF201-in diametrini 700 km olaraq qiymətləndirirlər ki, bu da onu belə geniş orbitə sahib ikinci ən böyük məlum obyektə çevirir. Müqayisə üçün, Plutonun diametri 2377 km-dir. Cheng-in sözlərinə görə: “Bu tək obyektin mövcudluğu oxşar orbit və ölçüyə malik daha 10-ə yaxın başqa obyektin də ola biləcəyini göstərir. Sadəcə onlar hazırda aşkar edilə bilmək üçün çox uzaqdadırlar. Baxmayaraq ki, teleskop sahəsində əldə edilən nailiyyətlər bizə kainatın ən uzaq guşələrini öyrənməyə imkan verib, hələ də Günəş sistemimiz haqqında öyrənməli çox şeyimiz var”.
technote.az
Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi