AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

Alimlər 2 milyarddan çox musiqini özündə saxlaya bilən DNT kaseti hazırlayıblar

15.09.2025 / Maraqlı məlumatlar

Hazırda DNT əsaslı məlumat saxlama üsulu sənaye tətbiqləri üçün çox ləng işləyir. Tədqiqatçılar uzun müddətdir ki, DNT-nin rəqəmsal məlumat daşıyıcısı kimi unikal xüsusiyyətlərini öyrənirlər. İşlər daha çox nəzəri səviyyədə aparılır və praktiki istifadəyə hələ çox var. Buna baxmayaraq, dünyadakı laboratoriyalarda və universitetlərdə yaranan innovasiyalar bu saxlama və emal üsulunun potensialını göstərir. Çinli tədqiqatçılar qrupu nəzəri olaraq indiyə qədər yazılmış bütün musiqi treklərini saxlaya biləcək DNT kaset hazırlayıb. Çin Cənubi Elm və Texnologiya Universitetinin biotibbi mühəndislik professoru Xinyu Jiang həmkarı ilə birlikdə klassik kasetin rahatlığını DNT zəncirləri ilə birləşdirərək uzunmüddətli saxlama üçün daşıyıcı yaradıb.
Kasetdən ilhamlanan bu konstruksiya sintetik DNT molekullarını uzun plastik lent üzərində saxlayır. Komanda DNT əsaslarını - A, T, C və G-ni - lent üzərində rəqəmsal faylları kodlaşdırmaq üçün lazım olan ardıcıllıqlar yaratmaq məqsədilə proqramlaşdırıb. Lent sintetik DNT molekulları ilə doldurulub və DNT-nin kövrək bağlarını deqradasiyadan qoruyan seolit imidazolat “zirehi” ilə örtülüb. Onun ümumi tutumu 36 PB-dır (petabayt) ki, bu da hər bir mahnının 10 MB yer tutduğu halda 3 milyarddan çox trek saxlamağa kifayətdir.
DNT son dərəcə yüksək saxlama sıxlığı təmin edir - təxminən 455 eksabayt/qram. Kaset çoxlu sayda ünvanlana bilən məlumat bölmələrinə malikdir və onlar saniyədə 1 570 yazıya qədər sürətlə emal oluna bilir. O, hər kilometr lentə 28.6 mq DNT yerləşdirə bilir, üstəlik, məlumatların bütövlüyünü 100 illərlə qorumaq üçün eyni məlumatın çoxlu nüsxələri saxlanılır. Qurğu 50 dəqiqə ərzində sintetik DNT zəncirləri ilə bərpa, silmə və digər yaddaş əməliyyatlarını yerinə yetirə bilir. Şəkillərin tam bərpası isə “növbəti nəsil” DNT sekvenləşdirmə və dekodlaşdırma metodlarının tətbiqini tələb edəcək.
technote.az
Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi