Alimlər beynin illüziyaları necə yaratdığını aşkarlayıblar
18.09.2025 / Maraqlı məlumatlar
Kaliforniya Universiteti, Berkli və Allen İnstitutunun alimləri beynin illüziyaları necə qavradığını müəyyən ediblər. “Nature Neuroscience” jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, “IC-kodlayıcı neyronlar” adlı xüsusi hüceyrələr beynin görmə zamanı olmayan obyektləri də “gördüyünü” göstərir.
Məsələn, dörd qara fiqurun əslində sadəcə dairə hissələri olmasına baxmayaraq, biz onları kvadrat kimi qavrayırıq. Alimlər bu prosesin beynin daha yüksək görmə mərkəzlərindən gələn siqnalların ilkin vizual korteksə ötürülməsi ilə baş verdiyini aşkar ediblər. Yəni beynin yuxarı səviyyələri “burada kvadrat var” mesajı göndərir və aşağı səviyyə bunu qəbul edir.
Tədqiqatçılar siçanların beyin fəaliyyətini izləyib, sonra xüsusi lazer texnologiyası ilə həmin IC-kodlayıcı neyronları stimullaşdıraraq, illüziya olmadan da eyni beyin reaksiyasını yarada biliblər. Alimlər bildirirlər ki, bu kəşf şizofreniya kimi halları daha yaxşı anlamağa kömək edə bilər, çünki bu xəstəlikdə də beyində “olmayan obyektlərin” təsvirləri yaranır. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, nəticələr insan beyninin reallığı passiv qəbul etmədiyini, əksinə mürəkkəb hesablamalar apararaq qavrayışı aktiv şəkildə qurduğunu sübut edir. Başqa sözlə, beynimiz kamera kimi sadəcə görüntü çəkmir, daha çox kompüter kimi məlumatları işləyərək bizə “şərh edilmiş” dünya göstərir.
