AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

Neyroşəbəkə alimləri təəccübləndirib

02.10.2025 / Maraqlı məlumatlar
Süni intellektin (Sİ) həndəsi məsələləri necə həll etdiyini öyrənmək qərarına gələn alimlər veriblər “ChatGPT” ilə qeyri-adi təcrübə apararaq, onu kvadratın sahəsini ikiqat artırmaqla bağlı qədim riyazi probleminin həllini tapşırıblar.
AzVision.az xəbər verir ki, eramızdan əvvəl 385-ci ildə Platon tərəfindən təsvir edilən problem sadə görünsə də, onun qeyri-aşkar bir həll yolu var: kvadratın sahəsini iki dəfə artırmaq, orijinalın diaqonalına bərabər olan yeni bir kvadrat qurmaq.

Kembric Universiteti və Yerusəlim İvrit Universitetinin alimləri bu xüsusi problemi təsadüfiən seçməyiblər. Belə ki, “ChatGPT” əsasən şəkillərlə yox, mətnlər üzərində təlim keçdiyi üçün onun öyrədildiyi məlumatlarda hazır həllin mövcud olma ehtimalı çox aşağı idi.
Yəni süni intellekt müstəqil şəkildə cavabı tapsa, riyazi qabiliyyətlərin öyrənmə yolu ilə əldə edildiyini və anadangəlmə olmadığını iddia etmək mümkündür. Nəticələr alimlər üçün gözlənilməz olub.

“Əvvəlcə çatbot ağlabatan izahat verə bilib. Lakin tapşırıq daha mürəkkəbləşəndə və ona düzbucaqlının sahəsini ikiqat artırmağı tapşıranda, o, bunun həndəsi cəhətdən qeyri-mümkün olduğunu deyib. Halbuki, alimlər bir həllin mövcud olduğunu bilirdilər. Yəni əvvəllər mövcud olan məlumatlardan sitat gətirməyən ChatGPT əvvəlki mülahizələrə əsaslanaraq “improvizasiya” edib”, - verilən açıqlamada deyilir.

Kembric Universitetinin dəvət olunmuş elmi işçisi Nadav Marko modelin təlim məlumatlarında yalan iddianın görünməsini “kiçik qeybolma” ehtimalı kimi qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, bot özünü keçmiş təcrübəsinə əsaslanaraq fərziyyələr irəli sürən tələbə kimi davranıb. Bu davranış insan şüurunun necə işlədiyinə çox bənzəyir: əvvəlcə hər şeyi sınamaq, sonra səhv edərsə, qərarlarını tənzimləmək.

Tədqiqatın həmmüəllifi, professor Andreas Stylianides qeyd edib ki, bu, neyron şəbəkələrin həqiqi “düşüncəyə” malik olduğunu göstərməsə də, vəziyyət süni intellektdə (Sİ) “qara qutu” problemini önə çəkir.

- Biz yalnız nəticəni görürük, amma maşının buna necə gəldiyini anlamırıq. Əgər qədim yunanlar üçün mülahizə prosesinin özü vacib idisə, alimlərin fikrincə, müasir tələbələr alqoritmlərin yaratdığı sübutları yoxlamağı və tənqidi qiymətləndirməyi bacarmalıdırlar. Hər bir dəlilin yoxlanıldığı dərsliklərdən fərqli olaraq, ChatGPT-un nəticələrinə sözdə inanıla bilməz”, - Stilianides vurğulayıb.

Tədqiqatın müəllifləri öz qənaətlərində ehtiyatlıdırlar: onlar Sİ-nin problemləri insanlarla eyni şəkildə həll etdiyində israrlı deyillər. Bununla belə, neyron şəbəkələrin “insan kimi” davranışı yeni imkanlar açır.

Gələcəkdə belə modellər daha geniş tapşırıqlar üzrə sınaqdan keçirilə və hətta dinamik həndəsə sistemləri ilə birləşdirilə bilər. Bu, çatbotlara tələbələr və müəllimlər üçün birgə tədqiqat alətləri və effektiv rəqəmsal yoldaşları olmağa imkan verəcək.
azvision.az
Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi