Alimlər insan DNT-sinin təkamülündə gözlənilməz halla üzləşiblər
08.10.2025 / Maraqlı məlumatlar
Yod, maqnezium və dəmir kimi həyati əhəmiyyətli mikroelementlərin çatışmazlığı insan təkamülünə təsir edərək onun DNT-sində iz qoya bilər.
London Universitet Kollecinin alimləri bu qənaətə gəliblər.
Alimlər 13 əsas mineralın, o cümlədən sink, selen, kalsium və kaliumun mənimsənilməsi və metabolizmi ilə bağlı 276 geni təhlil ediblər. Onlar müəyyən elementlərin çatışmazlığı, yaxud bolluğu şərtlərində yaşayan populyasiyaların genlərində bu elementlərin mənimsənilməsi ilə əlaqədar dəyişikliklər qeydə alıblar.
Həmin maddələrin fəaliyyətinə cavab verən genlər müsbət seçimə məruz qalıb. Bu isə o deməkdir ki, təbii seçim orqanizmə mineral balanssızlığının öhdəsindən daha yaxşı gəlməkdə kömək edən gen versiyasını özündə saxlayıb.
Məsələn, Mərkəzi Afrikanın yod çatışmazlığından əziyyət çəkən bölgələrində yaşayan alçaqboylu mbuti xalqının yoddan asılı reseptorlarında genetik adaptasiyalar aşkar edilib. Mərkəzi Amerikada yaşayan mayalarda da analoji dəyişikliklər aşkar edilib. Вu bölgələrdə, həmçinin qalxanvari vəzinin böyüməsi halları nisbətən az yayılıb.
Alimlərin fikrincə, belə halların azalması yod çatışmazlığına qoruyucu adaptasiya ilə bağlı ola bilər.
