İnsanlar süni intellekti internetdən daha tez qəbul etdilər

+A -A

İnsanlar süni intellekti internetdən daha tez qəbul etdilər

13.10.2025 / Xəbərlər

“Süni intellekt artıq hər yerdədir” ifadəsi bu gün demək olar ki, aksioma kimi qəbul olunur və Financial Times jurnalistləri cəmiyyətin yeni texnoloji paradiqmanı nə qədər sürətlə mənimsədiyini qiymətləndirməyə qərar veriblər - məlum olub ki, internet bundan daha yavaş yayılmışdı. OpenAI qeyd edib ki, dünyada hər 10 nəfərdən 1-i heç olmasa bir dəfə ChatGPT-dən istifadə edib - cəmi 3 il ərzində bu servisin istifadəçi sayı sıfırdan 800 milyona çatıb. Müqayisə üçün, internet bu mərhələyə 13 ildən çox müddətdə gəlib. Bəli, süni intellekt hazır infrastruktur üzərində yayılmağa başlayıb, lakin bunu 4 dəfə daha sürətlə edir. Süni intellekt botlarının istifadə sahələri də sürətlə dəyişir: 2024-cü ilin ortalarında ChatGPT istifadəçilərinin 53%-i fərdi şəxslər, 47%-i isə təşkilat əməkdaşları idi. İndi bu nisbət 73/27% təşkil edir - yəni insanlar süni intellekti gündəlik həyatlarında getdikcə daha çox istifadə edirlər.

Meta öz süni intellekt köməkçisini sosial şəbəkə platformalarında, messencerlərdə və ağıllı eynəklərdə tətbiq edib - onun aylıq auditoriyası artıq 1 milyard istifadəçiyə çatıb. Google axtarış sistemində süni intellekt tərəfindən yaradılan icmalları hər ay dünya üzrə təxminən 2 milyard insan oxuyur. İnsanların 70%-i şirkətin ofis və e-poçt xidmətlərində süni intellekt köməkçilərindən istifadə edir. Kompüter və proqramlaşdırmaya marağı olan auditoriya elmi mövzularda ixtisaslaşan Anthropic Claude adlı çat-botu üstün tutur. Microsoft Copilot-un aylıq auditoriyası isə artıq 100 milyon istifadəçiyə çatıb. Süni intellekt istifadəçilərinin coğrafi paylanması ümumilikdə gözləniləndir, lakin bəzi təəccüblü liderlər də var. Bu xidmətlərdən ən fəal istifadə olunan ölkələr internetin yüksək yayılma səviyyəsinə malik olan Sinqapur və BƏƏ-dir - sonuncu ölkənin hakimiyyəti bütün vətəndaşlara ChatGPT Plus xidmətinə pulsuz çıxış imkanı verib.

Ümumi göstəricilərə görə ikinci yerdə Avropa dayanır, burada süni intellektin yayılma səviyyəsi ölkələr üzrə 27%-dən 45%-ə qədər dəyişir. ABŞ-da isə bu göstəricilər bir qədər aşağıdır. Microsoft tədqiqatçılarının qeyd etdiklərinə görə, süni intellekt istifadəçilərinin payı ilə ölkənin ÜDM-i arasında birbaşa əlaqə mövcuddur. Dünyada süni intellektin yayılma səviyyəsi orta hesabla təxminən 28% təşkil edir. “Gizli süni intellekt” adlanan hallar artır - bu, şirkət əməkdaşlarının rəhbərliyə məlumat vermədən və ya ondan icazə almadan süni intellekt alətlərindən istifadə etməsi deməkdir. Təşkilatlar süni intellekti iş prosesinə hər zaman operativ şəkildə inteqrasiya edə bilmirlər, buna görə də bu cür təşəbbüslər tez-tez pilot layihə mərhələsində dayanır. Bəzi şirkətlər isə hələ də süni intellektin əmək məhsuldarlığını artıra biləcəyinə inanmırlar.

KİV-lərdə və texnologiya sahələrində süni intellektlə bağlı dəyişikliklərin bəzi əlamətləri artıq müşahidə olunur. Lakin əksər hallarda süni intellekt insana tam əvəz kimi deyil, daha çox iş aləti kimi çıxış edir - baxmayaraq ki, Anthropic Claude getdikcə daha çox bütöv tapşırıq ardıcıllıqlarının avtomatlaşdırılması üçün istifadə olunur. Süni intellektin kütləvi şəkildə tətbiqi insanların düşünmə tərzinə də təsir göstərir - məsələn, GPS-nin yaranmasından sonra insanların istiqamətlənmə hissi zəifləməyə başlayıb. Massaçusets Texnologiya İnstitutunda aparılmış bir təcrübədə könüllülər 3 qrupa bölünüb: birinci qrup süni intellektdən ümumiyyətlə istifadə etməyib, ikinci qrup onu iş aləti kimi tətbiq edib, üçüncü qrup isə ondan fəal şəkildə yararlanıb.

Sonuncu qrupda “koqnitiv borc” adlanan hal müşahidə olunub - yəni süni intellektin nəticələrini tez və tam şəkildə mənimsəmək bacarığının zəifləməsi. Həmçinin “öyrənmə bacarıqlarının azalması” da qeydə alınıb. Google bildirir ki, Gemini və bu kimi xidmətlərin məqsədi istifadəçilərin işini sadələşdirməkdir, halbuki OpenAI daha irəli gedərək ChatGPT üçün təlim rejimi təqdim edib - burada süni intellekt istifadəçilərə tapşırıqların hazır cavablarını vermək əvəzinə, mərhələli şəkildə göstərişlər təqdim edir və bununla da məntiqi düşünmənin inkişafına kömək edir. Alimlər çat-bot istifadəçilərinə tövsiyə edirlər ki, ilkin layihələri və ideyaları üzərində özləri işləsinlər və süni intellekti yalnız köməkçi kimi istifadə etsinlər - əks halda bu, asılılığa çevrilə və ondan qurtulmaq çətin ola bilər.

technote.az