AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

ABŞ alimləri şiitake göbələkləri əsasında neyroçip yaratdılar

28.10.2025 / Maraqlı məlumatlar
Ohayo Ştat Universitetinin alimləri neyromorf çiplərin istehsalında istifadə olunan nadir torpaq metallara qeyri-adi bir alternativ tapıblar.
Qaynarinfo xəbər verir ki, onlar bahalı və çətin əldə olunan materiallar əvəzinə şiitake göbələyinin miceliumundan (göbələk sap sistemi) istifadə etməyi təklif ediblər və onun əsasında artıq susuzlaşdırmaya və radiasiyaya davamlı işlək memristorlar hazırlayıblar.
Neyromorf prosessorlar insan beyninin effektivliyini, elastikliyini və paralel məlumat emalını təqlid edən qurğular kimi hazırlanır.
Memristorlar isə elektrik zəncirinin əvvəlki vəziyyətlərini "yadda saxlayan” cihazlardır və onlar neyromorf sistemlərin əsas elementləri hesab olunur. Lakin bu cihazların istehsalı nadir materiallar və mürəkkəb texnologiyalar tələb etdiyindən sahənin inkişafını ləngidir.
Ohayo alimləri göstəriblər ki, şiitake göbələklərinin miceliumu ucuz və ekoloji cəhətdən təmiz əvəz ola bilər. Göbələk miceliumu təbii keçiriciliyə malikdir və neyron impulslarına bənzər adaptiv elektrik aktivliyi göstərə bilir.
Alimlər miceliumu qurudub yenidən nəmləndirərək onun sabit xassələrini əldə ediblər və laboratoriyada müxtəlif gərginlik və tezliklərdə sınaqdan keçiriblər. 
Nəticə heyrətamiz olub - göbələk memristoru 5850 Hz-ə qədər tezlikdə və təxminən 90% dəqiqliklə əməli yaddaş kimi işləyib. Bundan başqa, bu komponentlər radiasiya və susuzlaşdırmaya qarşı davamlı çıxıb ki, bu da belə sistemlərin kosmosda istifadəsi üçün faydalı ola bilər.
Bundan əvvəl xəbər verilmişdi ki, IBM adi AMD çiplərini kvant kompüterlərinin vəzifələrini yerinə yetirməyə öyrədib. Şirkətə kvant kompüterlərinin səhv korreksiyası alqoritmini işə salmaq müyəssər olub.
qaynarinfo.az
Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi