AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

Süni intellekt Süd Yolunun ən dəqiq xəritəsini hazırladı

25.11.2025 / Maraqlı məlumatlar

Alimlər süni intellektdən istifadə edərək, Süd Yolunun milyardlarla illik həyat hekayəsini incə detallarla simulyasiya ediblər.

Əvvəlki texnologiyalarla 36 il davam edəcək bu nəhəng hesablamalar süni intellekt sayəsində cəmi dörd ayda tamamlanıb.

Yaponiyadakı RIKEN Mərkəzinin tədqiqatçıları süni intellekt texnologiyasını tətbiq edərək, qalaktikanın yaranışı, inkişafı və kimyası üzərində superkompüter simulyasiyasında böyük irəliləyişə nail olublar. Əvvəlki modellər yalnız bir milyard ulduzu izləyə bilirdisə, yeni simulyasiya Süd Yolundakı təxminən 100 milyard ulduzu xəritələyir və supernovaların ətraf mühitə təsirini dəqiq şəkildə modelləşdirir.

Ağıllı inteqrasiya sayəsində simulyasiya 100 dəfə sürətlənib: bir milyon illik təkamül artıq 13 gün deyil, yalnız bir neçə saata hesablanır. Bununla da qalaktikanın milyardlarla illik təkamülünü izləmək üçün illərlə gözləmək əvəzinə, cəmi 115 gün kifayət edir.

Layihə rəhbəri Keiya Hiraşima bildirib ki, bu uğur süni intellektin yalnız nümunə tanımaq üçün deyil, əsl elmi kəşflər üçün də güclü bir vasitə olduğunu göstərir. O əlavə edib ki, bu metodologiya gələcəkdə iqlim dəyişikliyi və okean cərəyanları kimi mürəkkəb sistemlərin tədqiqində də istifadə oluna bilər.

aqreqator.az

Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi