AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

Marsda saat Yerdən sürətli işləyir

04.12.2025 / Maraqlı məlumatlar

ABŞ-nin Milli Standartlar və Texnologiyalar İnstitutunun fizikləri ilk dəfə olaraq Marsda saatların Yerlə müqayisədə nə qədər sürətlə işlədiyini hesablayıblar.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, “The Astronomical Journal”da dərc olunan araşdırmaya görə, Mars sutkası Yer vaxtından təxminən 477 mikrosaniyə irəlidədir.

Qeyd olunub ki, bu, orta göstəricidir, lakin planetin orbiti və səma cisimlərinin təsiri səbəbindən Mars ili ərzində bu fərq ±226 mikrosaniyə dəyişə bilər. Belə ki, Eynşteynin nisbilik nəzəriyyəsinə əsasən, zamanın axışı qravitasiya və obyektin sürətindən asılıdır. Qırmızı planetdə cazibə qüvvəsi Yerdəkindən demək olar ki, üç dəfə az olduğundan, orada yerli vaxt “sürətlənir”.

Alimlər qeyd edirlər ki, saatların sabit olaraq 56 mikrosaniyə sürətli işlədiyi Aydan fərqli olaraq, Marsda gündəlik əhəmiyyətli tərəddüdlər müşahidə olunur. Yarım millisaniyədən az olan bu fərq cüzi görünsə də, rabitə və naviqasiya üçün olduqca kritikdir. Müasir 5G şəbəkələri 0,1 mikrosaniyə dəqiqlik tələb edir, planetlərarası əlaqə üçün isə daha ciddi standartlar lazımdır.

Mütəxəssislər əmindirlər ki, bu hesablamalar gələcəkdə təkcə Yer üçün deyil, Ay, Mars və digər planetlər üçün vahid standart rolunu oynayacaq “Günəş” zaman sisteminin əsasını təşkil edəcək.

qafqazinfo.az

Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi