Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqı intellektual optik şəbəkələrin inkişafı üzrə strategiya təqdim edib

17.02.2026 / Maraqlı məlumatlar

Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqı (ITU) süni intellekt texnologiyalarının sürətlə yayılması fonunda qlobal optik şəbəkələrin inkişafı üçün yeni strateji çərçivə proqramını təqdim edib.

AZƏRTAC ITU-ya istinadla xəbər verir ki, “International Optical Networks towards 2030 and Beyond” (ION-2030) adlı sənəd ITU-nun Standartlaşdırma sektorunun nəqliyyat, abunəçi və ev şəbəkələri üzrə standartlara cavabdeh olan 15-ci Tədqiqat Komissiyası (ITU-T Study Group 15) tərəfindən hazırlanıb.

ION-2030 çərçivəsində altıncı nəsil mobil şəbəkələrin (IMT-2030), məlumat emalı mərkəzlərinin, genişzolaqlı çıxışın, ev şəbəkələrinin, eləcə də inteqrasiya olunmuş zondlama və rabitə sistemlərinin tələbləri nəzərə alınmaqla optik infrastrukturun inkişafına dair baxış formalaşdırılıb.

Sənəddə süni intellekt və optik şəbəkələrin qarşılıqlı əlaqəli inkişafı xüsusi vurğulanır. Qeyd olunur ki, süni intellekt rəqəmsal əkizlərdən, multimodal təhsildən və avtonom idarəetmədən istifadə etməklə şəbəkələrin etibarlılığını, enerji səmərəliliyini və avtomatlaşdırılmasını artırmağa imkan verir. Eyni zamanda, optik şəbəkələr süni intellekt üçün modellərin paylanmış şəkildə öyrədilməsi və məlumatların real vaxt rejimində emalı məqsədilə zəruri olan yüksəksürətli və aşağı gecikməli infrastrukturu təmin edir.

ION-2030 sənədində əsas inkişaf istiqamətləri kimi məlumat ötürmə sürətinin saniyədə terabit səviyyəsinə çatdırılması və gecikmənin bir millisaniyədən az olması, şəbəkənin optik səviyyələrinə hesablama və süni intellekt komponentlərinin inteqrasiyası, enerji səmərəliliyinin artırılması və Kvant təhdidlərinə qarşı dayanıqlığın gücləndirilməsi, həmçinin şəbəkənin bütün səviyyələrində xidmətlərin başdan-başa optimallaşdırılması göstərilir.

Hazırda məlumat emalı mərkəzləri, genişzolaqlı çıxış və ev şəbəkələri daxil olmaqla, müxtəlif tətbiq sahələri üçün əlavə texniki spesifikasiyaların hazırlanması üzərində iş aparılır.

ION-2030, həmçinin standartlaşdırma sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsini nəzərdə tutur. ITU optik nəqliyyat texnologiyalarının gələcək şəbəkə arxitekturaları ilə uzlaşdırılması məqsədilə “3GPP”, “ETSI”, “IEEE”, “IEC”, “IETF” və digər təşkilatlarla, eləcə də ITU-nun Radiokommunikasiya Sektoru (ITU-R) ilə fəaliyyətin əlaqələndirilməsini planlaşdırır.

ITU-T-nin 15-ci Tədqiqat Komissiyasının sədri Qlenn Parsonsun sözlərinə görə, ION-2030 mobil rabitə, süni intellekt və zondlama texnologiyalarının tələblərini vahid strategiyada birləşdirən gələcəyin optik şəbəkələrinə dair kompleks baxışı əks etdirir. Bu konsepsiyanın həyata keçirilməsi dayanıqlı rəqəmsal infrastrukturun formalaşmasına, istismar xərclərinin azaldılmasına və müasir rəqəmsal xidmətlərə çıxış imkanlarının genişlənməsinə töhfə verəcək.

azertag.az