Ekspert: Dövlət məlumatlarının “Hökumət buludu”nda saxlanılması Azərbaycanın rəqəmsal suverenliyini gücləndirir

23.02.2026 / Xəbərlər

Azərbaycanda dövlət qurumlarına məxsus məlumatların xarici serverlərdə deyil, birbaşa yerli infrastrukturda və “Hökumət buludu”nda (“G-Cloud”) saxlanılması ölkənin rəqəmsal suverenliyinin təmin olunması baxımından fundamental əhəmiyyət daşıyır.

Bu barədə AZƏRTAC-a açıqlaması zamanı Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi yanında İctimai Şuranın üzvü, Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyasının (AİKTSA) İdarə Heyətinin sədri, ekspert Elvin Abbasov bildirib.

Elvin Abbasov vurğulayıb ki, bu strategiya çərçivəsində qurulan infrastruktur dövlətə ilk növbədə milli təhlükəsizliyi gücləndirmək imkanı qazandırır, yəni vətəndaşların şəxsi məlumatları, maliyyə qeydləri və dövlət əhəmiyyətli sənədlər kənar müdaxilələrdən uzaq, Bakı və Yevlaxdakı beynəlxalq “TIER III” standartlı data mərkəzlərində tam nəzarət altında saxlanılır.

Ekspert qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə keçirilən müşavirədə vurğulanan “yeni rəqəmsal arxitektura”nın əsas hədəfi dövlət buludunda vahid bir rəqəmsal məlumat hövzəsinin (“Data Lake”) yaradılmasıdır: “Bu hövzə artıq 270-dən çox dövlət müəssisəsinin məlumatlarını bir mərkəzdə birləşdirərək, süni intellekt və böyük verilənlər (“Big Data”) əsaslı təhlillər aparmağa şərait yaradır. Bu, dövlətə yalnız təhlükəsizlik deyil, həm də proaktiv xidmət mexanizmini işə salmağa imkan verir, artıq vətəndaşlar müəyyən həyat hadisələri zamanı müraciət etmədən, sistem avtomatik olaraq müvafiq xidməti təklif edir və ya yerinə yetirir”.

E.Abbasov, həmçinin vurğulayıb ki, “Hökumət buludu” infrastrukturunun yaradılması ekoloji və iqtisadi baxımdan da mühüm üstünlüklər yaradır.

“Ekoloji və iqtisadi baxımdan isə bu infrastruktur Azərbaycanı regional “yaşıl rəqəmsal mərkəz”ə çevirir. Yüzlərlə səmərəsiz server otağının ləğv edilərək müasir soyutma sistemlərinə malik mərkəzlərdə cəmləşdirilməsi ölkənin karbon emissiyalarını azaldır, dövlət büdcəsində milyonlarla manat vəsaitə qənaət edilməsinə imkan yaradır. Bu yanaşma gələcəkdə bərpaolunan enerji mənbələrinə inteqrasiya imkanı ilə Azərbaycanın qlobal ekoloji standartlara uyğun rəqəmsal ekosistem qurmasını təmin edir”.

azertag.az