ABŞ Senatı NASA-nın Ay bazası ilə bağlı layihəsini müzakirə edəcək
27.02.2026 / Maraqlı məlumatlar
ABŞ Senatı gələn həftə Beynəlxalq Kosmik Stansiyasının (BKS) planlaşdırılan ömrünü iki il uzatmağı, habelə şirkətlərə Çinin kosmosdakı artan iştirakı ilə rəqabət aparmağa yönəlmiş NASA-nın Ay bazası üzrə qanun layihəsinə edilən bir neçə dəyişikliyi nəzərdən keçirəcək.
AZƏRTAC “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, ABŞ Senatının ticarət, elm və nəqliyyat Komitəsi martın 4-də Beynəlxalq Kosmik Stansiyasının müddətinin uzadılmasına icazə verən qanun layihəsinə düzəliş edəcək və NASA-nın “Artemida” proqramının bir hissəsi olaraq Ayın səthində baza qurulmasına dair qanun layihəsini qəbul edəcək.
Komitənin sədri Ted Kruz və üzvü Maria Kantuellin ikitərəfli dəstəyi ilə Beynəlxalq Kosmik Stansiyasının genişləndirilməsi, Pekinin “Tianqon” kosmik stansiyası və 2030-cu ildə Aya eniş edəcək ekipajla bağlı xarici tərəfdaşlar nəzərdən keçirdiyi bir vaxtda Çinlə rəqabət aparılması diqqət mərkəzindədir.
NASA iyirmi ildən çoxdur orbitdə olan Beynəlxalq Kosmik Stansiyanı 2030-cu ilə qədər “təqaüdə çıxarmağı” planlaşdırırdı. Təklif olunan genişləndirmə onun fəaliyyətinin dayandırılması tarixini 2032-ci ilə təyin edəcək.
BKS-də son illərdə kosmik agentliyin yaşının əlamətləri kimi gördüyü kiçik sızmalar baş verib, çünki ABŞ-nin özəl sektoru getdikcə onun rolunu öz üzərinə götürməyə qadir görünür.
NASA Ceff Bezosun “Blue Origin” və “Voyager” kimi firmalarının iştirakını cəlb edərək kommersiyayönümlü əvəzedici şirkətin erkən konsepsiyalarını maliyyələşdirir və yeni səhifə açır. Lakin bəzi şirkətlər az irəliləyiş əldə ediblər ki, bu da kosmik sahədə geosiyasi rəqabət artan ABŞ-nin aşağı Yer orbitindəki ekipaj fəaliyyətində olan boşluqla bağlı narahatlıq yaradır.
Kosmik agentlik ötən il İlon Maskın “SpaceX” şirkətindən BKS-ə qoşula və onu nəzarətli məhv üçün Yer atmosferinə sürükləyə bilən kosmik gəmi qurmaq üçün istifadə edib . NASA dağıntı risklərindən və potensial olaraq baha başa gələn texniki xidmətdən sığortalanmaq üçün onu orbital əlamət kimi saxlamaqdan imtina edib.
NASA-nın icazəsinə Ay bazası tələbinin əlavə edilməsi, agentliyin Yerin təbii peykində uzunmüddətli bir mövcudluq yaratmaq istəyini gücləndirməyə kömək edəcək və bu təcrübədən Marsa gələcək missiyalar üçün təcrübə kimi istifadə olunacaq.
