Süni intellekt əmək bazarını və cəmiyyəti transformasiya edir
04.03.2026 / Maraqlı məlumatlar
Dünyada ən çox müzakirə olunan mövzulardan biri süni intellekt (AI) və onun əmək bazarına təsiridir. Texnologiyanın sürətli inkişafı həyatımızın bütün sahələrinə nüfuz edərək həm yeni imkanlar yaradır, həm də müəyyən riskləri ortaya qoyur. Azərbaycan da bu qlobal prosesin bir hissəsidir. Ölkədə rəqəmsallaşma siyasəti aktiv şəkildə həyata keçirilir, innovasiya və texnologiya sahəsində müxtəlif layihələr icra olunur.
Bu barədə AMEA-nın vitse-prezidenti, Elm və Təhsil Nazirliyinin İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun baş direktoru akademik Rasim Əliquliyev AZƏRTAC-a açıqlamasında danışıb.
Akademik bildirib ki, süni intellekt əmək bazarında əsasən təkrarlanan və standart işlərdən başlayaraq təsir göstərir. Məsələn, kassir xidmətləri, məlumatların emalı və sadə ofis işləri artıq AI sistemləri vasitəsilə həyata keçirilir. Gələcəkdə isə bu proses yüksək ixtisas tələb edən peşələrə də keçə bilər.
“Rəqəmsal əmək bazarı ənənəvi bazardan fərqlənir: insanlar artıq qlobal miqyasda işləyə bilir, yeni peşələr yaranır, bəziləri isə aktuallığını itirir. Azərbaycan üçün önəmli məsələlərdən biri rəqəmsal təhlükəsizlik və kibertəhlükəsizlikdir. Dövlət siyasətində innovasiyaların tətbiqi və texnologiyaların cəmiyyətə inteqrasiyası mühüm yer tutur. Təhsil sistemi də bu transformasiyanın mərkəzindədir. Orta və ali təhsil müəssisələrində AI, rəqəmsal bacarıqlar və innovativ düşüncə formalaşdırılmalıdır. Bu isə ölkənin rəqabət qabiliyyətini artırır. Dil texnologiyaları yeni imkanlar yaradır. AI dil texnologiyaları vasitəsilə əmək bazarında dil maneələrini azaldır. Məsələn, Azərbaycan dilində danışan istifadəçilər sistemlər vasitəsilə digər dillərə tərcümə edilə bilir və qarşı tərəfin cavabı yenidən Azərbaycan dilinə çevrilir. Bu, təhsil və iş imkanlarını daha inklüziv edir. Hazırda cəmiyyətdə insanlar və süni intellekt arasında yeni əməkdaşlıq formalaşır. AI istifadəçilərə bilik əldə etmək, özünü ifadə etmək və inkişaf etmək imkanı verir. Nəticə etibarilə, süni intellekt və yüksək texnologiyalar əmək bazarını və cəmiyyəti köklü şəkildə dəyişir. Əsas məsələ bu prosesləri düzgün idarə etmək, elmi əsaslara söykənmək və insan potensialını inkişaf etdirməkdir”, - deyə alim bildirib.
