AzEnRu
  • ABOUT THE INSTITUTE
    • General information
    • Administration
    • Structure
    • Social organizations
    • Scientists
  • NEWS
    • All news
    • Major news
    • Activities
    • Announcements
    • Foreign relations and cooperation
    • Publishing activities
    • Interesting news
  • RESEARCH ACTIVITY
    • Research areas
    • Scientific results
    • Members of the Science Council
    • Meetings of the Science Council
    • Annual report
  • ELMMETRİYA
  • DISSERTATION COUNCIL
    • Doctoral program
    • Members of the Dissertation Council
    • Meetings of the Dissertation Council
    • Rules and guidelines
    • Author’s abstracts of theses
  • INNOVATION ACTIVITY
    • Potential applied projects
    • Designed devices
    • Applied research
    • Patents
    • Grants
  • PUBLICATIONS
    • Transactions of ANAS
    • Textbooks and monographs
  • CONTACT
MAIN PAGE →NEWS
+A -A

Gələcək astronavtlar Marsda səsin aşağı yayılma sürəti səbəbilə ünsiyyətdə çətinlik çəkə bilərlər

28.03.2022 /

Alimlər Mars planetinin səthində olan Perseverance aparatı tərəfindən yazılmış səsləri analiz edərək planetdəki səsin yayılma sürətini təyin ediblər. Məlum olub ki, Marsda səsin yayılma sürəti Yer kürəsində səsin yayılma sürəti ilə müqayisədə daha aşağıdır. Bununla belə alimlər maraqlı bir faktı təyin ediblər. Belə ki, müxtəlif səs tezlikləri Marsda fərqli sürətlə hərəkət edirlər. Nəticə etibarilə gələcək astronavtlar Mars səthində ünsiyyət baxımından çətinliklər ilə qarşılaşacaqlar. NASA-nın Perseverance aparatı keçən ilin fevral ayında Marsın Jezero adlı kraterinə eniş etmişdi.

Həmin vaxtdan sözügedən aparat planetin müşahidəsi ilə məşğuldur. Aparatın sahib olduğu alətlər arasında 2 ədəd mikrofon da mövcuddur. Buna görə də istənilən şəxs NASA-nın saytında Marsda yayılan səslərə qulaq asa bilər. Alimlər isə öz növblərində aparat tərəfindən yığılmış audio məlumatları analiz edərək Marsda səs sürətini təyin edə biliblər. Aparatın sahib olduğu xüsusi lazer tərəfindən Mars süxuruna açılmış atəş səslərini analiz edərək alimlər lazerin süxurlara dəyməsi nəticəsində çıxan səsin aparat mikrofonuna kimi çatma sürətini öyrəniblər.

Nəticədə məlum olub ki, Marsda səs saniyədə 240 metr sürətlə yayılır. Yer kürəsində isə səs hava daxilində saniyədə 335 metr sürətlə yayılır. Bundan əlavə olaraq alimlər təyin ediblər ki, Marsda müxtəlif səs tezlikləri fərqli sürətlə hərəkət edirlər. Belə ki, 400 Hz-dən yuxarı göstəricidə sürət təqribi olaraq saniyədə 10 metr daha yüksək olur. Bu isə o deməkdir ki, Marsda danışmaq heç də asan məsələ olmayacaq. Belə ki, ayrı-ayrı nitq səsləri qulaq asan şəxsin qulaqlarına fərqli vaxtlarda gəlib çatacaq.

technote.az

Tweet
ANNOUNCE
  • 08.04.2026
  • 08.04.2026
  • 07.04.2026
  • 06.04.2026
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • ABOUT THE INSTITUTE
    • General information
    • Administration
    • Social organizations
    • Structure
  • RESEARCH ACTIVITY
    • Research areas
    • Scientific results
    • Doctoral program
    • Master`s program
  • INNOVATION ACTIVITY
    • Potential applied projects
    • Applied research
    • Patents
    • Grants
  • NEWS
    • Conferences, Assemblies
    • Major news
  • USEFUL
    • Announcements
    • New publications
    • Links
Copyright © 2010-2025 Institute of Control Systems
Sitemap