AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

Kosmik hava durumu və proqnozu açıqlanıb

28.03.2023 / Maraqlı məlumatlar

Kosmik hava durumu – Hesabat dövrü ərzində maksimum alışma 20 mart tarixində baş vermiş M 1.2 sinifli alışma olmuşdur. Hal-hazırda Günəşin səthində 8 aktiv ləkə qrupu müşahidə olunur, aktiv ləkələrin sayı artaraq 125 olmuşdur. Martın 20-də Yerə yönəlmiş 2 Tac Kütlə Atılması (CME – Coronal Mass Ejections) qeydə alınmışdır. Martın 16-dan Günəşin səthində tac dəlikləri müşahidə olunur.

Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasından verilən məlumata görə, enerjisi 2 MeV-dən çox elektron seli geostasionar orbitdə həyəcanlaşmış səviyyədə olmuşdur (746 pfu), 10 MeV-dən çox enerji yüklü  proton seli isə fon səviyyəsində qalmışdır.

Günəş küləyinin sürəti artaraq Yer orbitində 647.7 km/san-ə çatmışdır. Tac Kütlə Atılmalarının təsiri nəticəsində planetlərarası maqnit sahəsinin intensivliyi 23 martda artaraq 22 nT, radial istiqamətdə isə -17 nT-yə çatmışdır. Hal-hazırda isə planetlərarası maqnit sahəsinin ümumi intensivliyi Yer orbitində 7.24 nT, radial istiqamətdə isə 0.25 nT-dir.

Martın 20-də qeyd alınan böyük Tac dəliyi və Yerə doğru yönəlmiş Tac Kütlə Atılmaları səbəbilə 23-24 mart tarixlərində maqnit qasırğası  qeydə alınmışdır. 24 mart tarixində qasırğanın gücü artaraq, G4 (7 Kp) səviyəsinə kimi yüksəlmişdir. Hal-hazırda isə geomaqnit sahə sakitdir (+1 Kp).

Kosmik hava proqnozu – Proqnoz günlərində (27 mart - 02 aprel) C sinif alışmanın baş vermə ehtimalı 90%, M sinif (R1-R2) 10%, X sinif isə 1% təşkil edir.

Enerjisi 2 MeV olan elektron selinin 27-29 martda Tac Dəliklərindən çıxan Yüksək Sürətli Zərrəciklər selinin (CH HSS – Coronal Hole High Speed Streams) təsirindən yüksək səviyyədə olacağı, enerjisi 10 MeV-dən çox olan proton selinin isə fon səviyyəsində qalacağı gözlənilir.

Geomaqnit sahənin həftə ərzində aktiv olacağı gözlənilir. Belə ki, 27-28 martda mənfi qütblü CH HSS təsiri nəticəsində Günəş küləyinin sürətinin bir qədər də artacağı proqnozlaşdırılır. 30 mart tarixində isə G1 sinifli maqnit qasırğası gözlənilir.

science.gov.az

Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi