AzEnRu
  • ABOUT THE INSTITUTE
    • General information
    • Administration
    • Structure
    • Social organizations
    • Scientists
  • NEWS
    • All news
    • Major news
    • Activities
    • Announcements
    • Foreign relations and cooperation
    • Publishing activities
    • Interesting news
  • RESEARCH ACTIVITY
    • Research areas
    • Scientific results
    • Members of the Science Council
    • Meetings of the Science Council
    • Annual report
  • ELMMETRİYA
  • DISSERTATION COUNCIL
    • Doctoral program
    • Members of the Dissertation Council
    • Meetings of the Dissertation Council
    • Rules and guidelines
    • Author’s abstracts of theses
  • INNOVATION ACTIVITY
    • Potential applied projects
    • Designed devices
    • Applied research
    • Patents
    • Grants
  • PUBLICATIONS
    • Transactions of ANAS
    • Textbooks and monographs
  • CONTACT
MAIN PAGE →NEWS
+A -A

Kosmik gəmini saatda 1.8 milyon km sürətə çatdıra biləcək termonüvə mühərrik hazırlanıb

16.01.2022 /

ABŞ-ın Prinston Plazma Fizika Laboratoriyasının alimi Fatima İbrahimi kosmik gəmilər üçün nəzərdə tutulmuş termonüvə mühərrikini hazırlayıb. Bu cür mühərrik vasitəsilə çalışan kosmik gəmi Mars ilə Yer kürəsi arasındakı 55 milyon km məsafəni 2 günə qətt edə bilər. Fatima İbrahimi tərəfindən hazırlanmış mühərrik kosmik gəmini saatda 1.8 milyon km sürətə (saniyədə 500 km sürət) çatdıra bilər. Müqayisə üçün qeyd etmək lazımdır ki, Voyager-1 kosmik aparatı saatda 62.000 km (saniyədə 17 km) sürətlə, Günəşdəki proseslərin araşdırılması üçün nəzərdə tutulmuş Parker Solar Probe adlı aparat isə saatda 700.000 km (saniyədə 194 km) sürətlə hərəkət edir.

Fatima İbrahimi:
Lakin Parker Solar Probe aparatı bu cür yüksək sürəti termonüvə mühərriki hesabına yox, qravitasiya manevrləri hesabına yığır. Fatima İbrahimi tərəfindən hazırlanmış termonüvə mühərriki məhz termonüvə reaktoru prinsipi üzrə çalışır. Məhz termonüvə reaktorunun yaradılması üçün nəzərdə tutulmuş layihədə iştirak öz növbəsində alimi kosmik mühərriki hazırlamağa ilhamlandırıb. Məlumata əsasən mühərrikdə reaktiv itələmə qüvvəsini plazma və plazmoidlər (maqnit sahəsi daxilində mümkün qədər sabit halda tutula bilən plazma sahəsi) yaradırlar.

Bu cür obyektlər təkcə termonüvə reaktorlarında deyil, həmçinin Günəş atmosferində də əmələ gəlirlər. Lakin Günəş atmosferində həmin obyektlər daxildə yerləşirlər. İbrahimi tərəfindən hazırlanmış mühərrikdə isə bu obyektlər yüksək sürətlə xarici istiqamətə uçurlar. Edilmiş hesablamalar əsasında məlum olub ki, plazma və plazmoidlərin çıxış sürətlərini saniyədə 20 km-dən 500 km-ə qədər olan sərhədlərdə dəyişmək mümkündür. Bir qayda olaraq maqnit sahəsinin gərginliyini dəyişərək kosmik gəminin itələmə qüvvəsini də nizamlamaq olar.

 

technote.az

 

Tweet
ANNOUNCE
  • 08.04.2026
  • 08.04.2026
  • 07.04.2026
  • 06.04.2026
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • ABOUT THE INSTITUTE
    • General information
    • Administration
    • Social organizations
    • Structure
  • RESEARCH ACTIVITY
    • Research areas
    • Scientific results
    • Doctoral program
    • Master`s program
  • INNOVATION ACTIVITY
    • Potential applied projects
    • Applied research
    • Patents
    • Grants
  • NEWS
    • Conferences, Assemblies
    • Major news
  • USEFUL
    • Announcements
    • New publications
    • Links
Copyright © 2010-2025 Institute of Control Systems
Sitemap