AzEnRu
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • Struktur
    • İctimai təşkilatlar
    • Alimlər
  • XƏBƏRLƏR
    • Bütün xəbərlər
    • Mühüm xəbərlər
    • Tədbirlər
    • Elanlar
    • Xarici əlaqələr və Əməkdaşlıq
    • Nəşr fəaliyyəti
    • Maraqlı məlumatlar
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Elmi şuranın tərkibi
    • Elmi şuranın iclasları
    • İllik hesabat
  • ELMMETRİYA
  • DİSSERTASİYA ŞURASI
    • Doktorantura
    • Dissertasiya şurasının tərkibi
    • Dissertasiya şurasının iclasları
    • Qayda və təlimat
    • Dissertasiyaların avtoreferatları
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Yaradılan cihazlar
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • NƏŞRLƏR
    • AMEA-nın Xəbərləri
    • Dəsrlik və Monoqrafiyalar
  • ƏLAQƏ
ANA SƏHİFƏ →XƏBƏRLƏR
+A -A

Kosmik gəmini saatda 1.8 milyon km sürətə çatdıra biləcək termonüvə mühərrik hazırlanıb

16.01.2022 / Maraqlı məlumatlar

ABŞ-ın Prinston Plazma Fizika Laboratoriyasının alimi Fatima İbrahimi kosmik gəmilər üçün nəzərdə tutulmuş termonüvə mühərrikini hazırlayıb. Bu cür mühərrik vasitəsilə çalışan kosmik gəmi Mars ilə Yer kürəsi arasındakı 55 milyon km məsafəni 2 günə qətt edə bilər. Fatima İbrahimi tərəfindən hazırlanmış mühərrik kosmik gəmini saatda 1.8 milyon km sürətə (saniyədə 500 km sürət) çatdıra bilər. Müqayisə üçün qeyd etmək lazımdır ki, Voyager-1 kosmik aparatı saatda 62.000 km (saniyədə 17 km) sürətlə, Günəşdəki proseslərin araşdırılması üçün nəzərdə tutulmuş Parker Solar Probe adlı aparat isə saatda 700.000 km (saniyədə 194 km) sürətlə hərəkət edir.

Fatima İbrahimi:
Lakin Parker Solar Probe aparatı bu cür yüksək sürəti termonüvə mühərriki hesabına yox, qravitasiya manevrləri hesabına yığır. Fatima İbrahimi tərəfindən hazırlanmış termonüvə mühərriki məhz termonüvə reaktoru prinsipi üzrə çalışır. Məhz termonüvə reaktorunun yaradılması üçün nəzərdə tutulmuş layihədə iştirak öz növbəsində alimi kosmik mühərriki hazırlamağa ilhamlandırıb. Məlumata əsasən mühərrikdə reaktiv itələmə qüvvəsini plazma və plazmoidlər (maqnit sahəsi daxilində mümkün qədər sabit halda tutula bilən plazma sahəsi) yaradırlar.

Bu cür obyektlər təkcə termonüvə reaktorlarında deyil, həmçinin Günəş atmosferində də əmələ gəlirlər. Lakin Günəş atmosferində həmin obyektlər daxildə yerləşirlər. İbrahimi tərəfindən hazırlanmış mühərrikdə isə bu obyektlər yüksək sürətlə xarici istiqamətə uçurlar. Edilmiş hesablamalar əsasında məlum olub ki, plazma və plazmoidlərin çıxış sürətlərini saniyədə 20 km-dən 500 km-ə qədər olan sərhədlərdə dəyişmək mümkündür. Bir qayda olaraq maqnit sahəsinin gərginliyini dəyişərək kosmik gəminin itələmə qüvvəsini də nizamlamaq olar.

 

technote.az

 

Tweet
ELANLAR
  • 08.04.2026
    23–25 iyun 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Müasir Riyaziyyat, Mexanika və Onların Tətbiqlərinin Problemləri” (MPMMA 2026) mövzusunda Beynəlxalq konfransı keçiriləcək
  • 08.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunda dezinfeksiya işləri aparılacaq
  • 07.04.2026
    9-12 sentyabr 2026-cı il tarixlərində Bakı şəhərində “Riyaziyyat və Mexanikanın Müasir Problemləri” mövzusunda 13-cü Beynəlxalq Konfransı keçiriləcək
  • 06.04.2026
    Riyaziyyat İnstitutunun növbəti Ümuminstitut seminarı keçiriləcək
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • İNSTİTUT HAQQINDA
    • Ümumi məlumat
    • Rəhbərlik
    • İctimai təşkilatlar
    • Struktur
  • ELMİ FƏALİYYƏT
    • Elmi istiqamətlər
    • Elmi nəticələr
    • Doktorantura
    • Magistratura
  • İNNOVASİYA FƏALİYYƏTİ
    • Potensial tətbiqi layihələr
    • Tətbiq işləri
    • Patentlər
    • Qrantlar
  • XƏBƏRLƏR
    • Konfranslar, İclaslar
    • Mühüm xəbərlər
  • FAYDALI KEÇİDLƏR
    • Elanlar
    • Yeni nəşrlər
    • Linklər
Copyright © 2010-2025 İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Saytın xəritəsi