AzEnRu
  • ABOUT THE INSTITUTE
    • General information
    • Administration
    • Structure
    • Social organizations
    • Scientists
  • NEWS
    • All news
    • Major news
    • Activities
    • Announcements
    • Foreign relations and cooperation
    • Publishing activities
    • Interesting news
  • RESEARCH ACTIVITY
    • Research areas
    • Scientific results
    • Members of the Science Council
    • Meetings of the Science Council
    • Annual report
  • ELMMETRİYA
  • DISSERTATION COUNCIL
    • Doctoral program
    • Members of the Dissertation Council
    • Meetings of the Dissertation Council
    • Rules and guidelines
    • Author’s abstracts of theses
  • INNOVATION ACTIVITY
    • Potential applied projects
    • Designed devices
    • Applied research
    • Patents
    • Grants
  • PUBLICATIONS
    • Transactions of ANAS
    • Textbooks and monographs
  • CONTACT
MAIN PAGE →NEWS
+A -A

Hubble teleskopu yeni unikal qalaktikanı kəşf edib

06.02.2025 /

Astronomlar LEDA 1313424 adlı yeni qalaktikanı kəşf ediblər. Bu qalaktika indiyə qədər müşahidə olunanlardan tamamilə fərqlənir. Onun mərkəzindən suya atılmış daşın yaratdığı dalğalar kimi doqquz ədəd halqa-spiral qolu yayılır, halbuki əksər qalaktikalarda bu cür strukturlar adətən iki və ya üç olur. Öz qeyri-adi görünüşünə görə qalaktika Bullseye ("Hədəf mərkəzi") ləqəbini əldə edib. Bu ləqəb xüsusilə simvolikdir, çünki onun mərkəzinə sanki bir ox kimi başqa bir qalaktika çırpılıb. Sözügedən qalaktika təsadüfən kəşf edilib. Astronomlardan biri işçi şəkillərdə qeyri-adi bir obyekt görüb və bu, daha ətraflı araşdırmaya səbəb olub.

Müşahidələr Hubble kosmik teleskopu və Havay adalarındakı Keck adlı yerüstü rəsədxanası vasitəsilə aparılıb. Yerdəki teleskoplarla aparılmış araşdırmalar nəticəsində onuncu bir halqanın izləri də aşkar edilib, lakin ehtimal olunur ki, şəkil çəkilən vaxt bu halqa artıq dağılmaq üzrə idi. LEDA 1313424 qalaktikasındakı hər bir halqa ulduzların, qazın və tozun yüksək konsentrasiyaya malik olduğu bölgələri təmsil edir. Modelə əsasən, təxminən 50 milyon il əvvəl bu qalaktikanın mərkəzindən mavi cırtdan qalaktika keçib. Həmin qalaktikanı bu gün LEDA 1313424-ün mərkəzinin sol tərəfində görmək mümkündür. Bu iki qalaktikanı hələ də çox çətin görünən qaz və toz axını birləşdirir, lakin zamanla bu iz tamamilə yox olacaq.

Hazırda astronomlar toqquşan qalaktikalarla bağlı çoxlu sayda fotoya sahibdirlər. Lakin LEDA 1313424-ün kəşfi ilk dəfə bir qalaktikanın başqa bir qalaktikanın tam mərkəzindən keçdiyini sübut edən tarixi bir hadisədir. Maraqlıdır ki, bütün toqquşan qalaktikaların əvvəllər yaradılmış təkamül modelləri LEDA 1313424-də müşahidə edilən ulduz maddəsinin məhz bu cür paylanacağını proqnozlaşdırmışdılar. LEDA 1313424 qalaktikası Süd Yolu qalaktikasından təxminən 2.5 dəfə böyükdür. Onun diametri 250 000 işıq ili təşkil edir. Qalaktikanın halqalardakı qaz və tozun yüksək konsentrasiyası ulduz yaranma prosesini sürətləndirib, bu da obyektin unikal strukturunu daha da vurğulayıb. Bu cür toqquşmalar kainatda müntəzəm olaraq baş verir, və ehtimal olunur ki, bu kimi qalaktikalar çoxdur.
technote.az
Tweet
ANNOUNCE
  • 17.02.2026
    16th International Conference on Integrated Strategic Management, Portfolio, Program, and Project Management to be held
  • 18.12.2025
    Regular meeting of the Science Council will be held
  • 09.12.2025
    A scientific seminar of the Institute of Control Systems will be held
  • 05.12.2025
    The 4th Eurasian Conference on Human-Computer Interaction (HCI-E2025) to be held
Akademik Telman Əliyev
www.telmanaliev.az
HORIZON EUROPE
AR Elm və Təhsil Nazirliyi
İdarəetmə Sistemləri İnstitutu
Avropa İttifaqının
HORIZON EUROPE proqramının
Rəqəmsal, Sənaye və Kosmos istiqaməti üzrə dayaq nöqtəsidir
DÖVRİ NƏŞR
  • ABOUT THE INSTITUTE
    • General information
    • Administration
    • Social organizations
    • Structure
  • RESEARCH ACTIVITY
    • Research areas
    • Scientific results
    • Doctoral program
    • Master`s program
  • INNOVATION ACTIVITY
    • Potential applied projects
    • Applied research
    • Patents
    • Grants
  • NEWS
    • Conferences, Assemblies
    • Major news
  • USEFUL
    • Announcements
    • New publications
    • Links
Copyright © 2010-2025 Institute of Control Systems
Sitemap